Sabah gazetesinden Ceyhan Torlak’a Basın Meslek İlkeleri’nin 5. ve 6. Maddeleri uyarınca “uyarı”.

REFERANS:               2017/10

ŞİKAYET EDEN:        Sibel Türsen (vekili Av. Cihan Türsen)

ŞİKAYET EDİLEN:    DHA Ege Büro Temsilcisi Elif Demirci

DHA muhabiri Taylan Yıldırım

Sabah gazetesi adına Genel Yayın Yönetmeni                                                       Erdal Şafak

Sabah gazetesi muhabiri Ceyhan Torlak

Korkusuz gazetesi

 

 

ŞİKAYET KONUSU:

Sibel Türsen, vekili Cihan Türsen, 19.04.2017 tarihinde DHA tarafından Taylan Yıldırım imzasıyla geçilen ve 20.04.2017’de Sabah gazetesinde “CHP’li Eski Başkanın Gelinine 6 Yıl Hapis İstemi” başlığıyla Ceyhan Torlak imzasıyla ve 20.04.2017 tarihinde Korkusuz gazetesinde “İki Kadın Sürücünün O… Kavgası” başlığıyla ve DHA muhabiri Taylan Yıldırım imzasıyla yayımlanan haberlerin özel bir plan dahilinde kurgulanarak, kendisi ve kayınpederini (SHP’li Karşıyaka eski Belediye Başkanı Cihan Türsen’i) yıpratmak amacıyla girişilmiş bir linç operasyonu olduğunu, gazetecilik mesleğinin “amaç yönünde bir eylem işbirliği”ne araç olarak kullanıldığını, Sibel Türsen’in kendi hesabında yayımladığı Facebook fotolarından dekolte olanları seçilerek kendisinin “damgalandığı”nı, habere konu olayın diğer tarafı Çağrı Müge Demirer’in Facebook sayfasındaki fotoğrafların kullanılmamış olmasının ve adının, asıl kimliğini gizlemek amacıyla kasten “Demirel” yazılmış olmasının maksatlı kimliği gizleme teşebbüsü olduğunu, haberde, dava iddianamede anime sex geçmeyen “saç saça baş başa” gibi “avam” ifadeler kullanılarak Sibel Türsen’e “yargısız infaz” yapıldığını, önceden kurgulanan plan dahilinde haberin Sabah, Yeni Asır, Milliyet, Hürriyet gibi yayın kuruluşlarının gazete ve internet sitelerinde yer almasının sağlandığını, Sabah gazetesinde yer alan Ceyhan Torlak imzalı haberde Sibel Türsen’in tek başına ve yüzü buzlanmadan kullanılmış olmasının ve davada karşı taraf olan Çağrı Müge Demirer’in adını “kasten” Demirel yazılmasının Sibel Türsen’i ve dolayısıyla kayınpederi SHP’li Karşıyaka eski Belediye Başkanı Cihan Türsen’i hedef alan bir “rezil etme projesinin planlı 2. halkası” olduğunu, Sibel Türsen için “6 yıl isteniyor” ifadesinin “yalan” olduğunu (TCK’nın ilgili maddelerince istenebilecek en üst cezanın 3 yıl olduğunu), Taylan Yıldırım’a haber kaynağının sorulduğunu ancak kendisinin kaynağını açıklamadığını ve bu tavrıyla “Gazeteci kaynaklarının gizliliğini korur. Kaynağın, kamuoyunu kişisel, siyasal, ekonomik, vb nedenlerle yanıltmayı amaçladığı haller bunun dışındadır.” diyen meslek ilkesini ihlal ettiğini öne sürmektedir.

Şikayet eden vekili Av. Cihan Türsen, şikayete konu kişi ve kurumların “gazetecilik, yayıncılık hukukuna ve etiğine aykırı davrandığını”, “gazeteciliklerini ahlaka aykırı; 3. kişiler özel amaç ve çıkarlarına alet ettiklerini”, “çok aleni ve zaten danışıklı olan haberi kendi amacı ve lehine saptırabileceği karşıtlarını kötü gösterme gayretine ortak olduklarını”, “kişileri küçük düşürdüklerini, aşağıladıklarını”, “suçluluğu yargı kararıyla bilerlenmeyen süreçte infaza gidildiğini”, “bir aileyi sarsıcı, incitici içerik yaymanın amaçlandığını”, “haber kaynağı ile dostluk kurulduğunu ve bunun sürdürüldüğünü”, “bir çıkar çatışmasının tarafı olduklarını”, “özel hayatı -kasten- ihlal ettiklerini”, “haberi yapma yayımlama amacı nedir, aynı şey benim başıma gelse ne hissederim, bu haber kamu yararına gerçekten hizmet ediyor mu” soruları düşünülmeden bu haberi yaptığını, “kişi mahremiyetine saygılı olunmadığını, içerik dışı ve dekolte görüntüler seçilmek suretiyle manipülasyon yapıldığını”, “fotoğraf altı yazılarının fotoğraftaki gerçekliği ifade etmediği”ni, “özel çıkara hizmet ettiklerini”, “hesap verilemeycek sonuçlar yarattıklarını”, “kişileri hedef haline getirdiklerini”, “gelini (müvekkili) ve oğlunu boşanma noktasına getirdiklerini” söyleyerek şikayette bulunmuştur.

ŞİKAYETE KONU HABERLER EKTE SUNULMUŞTUR

UZLAŞMA VE DİĞER KONULAR:

Şikayet edilen DHA Ege Büro Temsilcisi Elif Demirci, DHA muhabiri Taylan Yıldırım, 30 Mayıs 2017 tarihinde Basın Konseyi’ne yazılı olarak cevap vermiştir. Cevap eklidir.

Sabah gazetesi adına Erdal Şafak, Sabah gazetesi muhabiri Ceyhan Torlak’a uzlaşma veya herhangi bir temsil talepleri olup olmadığı yazılı olarak sorulmuştur. Ceyhan Torlak aranarak iddialara cevap vermek isteyip istemediği sorulmuş, “avukatla görüştükten sonra belli olacak cevabı” alınmıştır. Ceyhan Torlak ve Sabah gazetesi şikayete konu iddialar hakkında henüz bir cevap iletmemiştir.

 

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:

DHA Ege Temsilcisi Elif Demirci ve muhabir Taylan Yıldırım, Basın Konseyi’ne gönderdikleri yanıtlarında aşağıdaki hususlara, özetle, işaret etmişlerdir:

-Olay gerçektir. Bilgiler dava tutanaklarından alınmıştır. Dava İzmir Asliye Ceza Mahkemesi’nde devam etmektedir.

-DHA haberinde kullanılan resimler Sibel Türsen’in sosyal paylaşım sitesi Facebook’taki alınmıştır. Facebook, Türkiye’de 15 milyon tekil kullanıcısı olan ve 45 milyon internet kullanıcısına açık bir sosyal ağdır ve resimler “herkese açık” konumda olduğu için alınabilmiştir.

-Haberde kullanılan fotoğraflarda yüzler buzlanmıştır.

-Fotoğrafların ikisi de Şikayetçi’ye aittir. Taylan Yıldırım, her iki tarafın da fotoğraflarına ulaşmaya çalıştığını beyan etmiş, ancak Çağrı Müge Demirer’in fotoğraflarını internette bulamadığını, başka yollardan da elde edemediğini, WhatsApp fotoğrafına ulaştığını, orada da bir objenin fotoğrafı paylaşılmış olduğu için haberde kullanamadığını söylemiştir.

-Haberde, Şikayetçi’nin kimliğini ve ailevi bağlarını açıklayıcı herhangi bir bilgi ve üstü kapalı ifadeye yer verilmemiştir. Şikayet Edilan muhabir Taylan Yıldırım, Şikayetçi’nin İzmir Anneleri adında bir bloğu bulunduğunu, bu konuda televizyon programlarına katıldığını, bunun iması bile yapılması halinde kimliğinin anlaşılabileceği ihtimali düşünülerek bundan söz edilmediğini aktarmıştır.

DHA muhabiri Taylan Yıldırım, Av. Bülent Ötkün’ün ofisine hiç gitmediğini beyan etmiştir.

DHA ve muhabirleri bakımından, DHA abonelerine servis edilen haberde, görünürdeki (şekli) gerçekliğe aykırı ya da özel hayata tecavüz teşkil edebilecek veyahut haber verme hakkının sınırlarını başka bir şekilde aşan bir hususun yer almadığı Yüksek Kurulca mütalaa edilmiştir. Haber dengeli ve tarafsız biçimde, oluş biçimine uygun olarak ve haberde yer alan hususların iddia olduğunu vurgulayacak şeklinde, kişi adlarının sadece baş harflerine yer vererek tarafların kimlikleri açık edilmemek suretiyle verilmiştir.

 

DHA tarafından servis edilen haberde yer alan ve hepsi şikayetçiye ait fotoğrafların bulunması Yüksek Kurul tarafından dikkatle değerlendirilmiştir. Şu iki husus eleştiriye açık bulunmuştur:

  • Taraflardan sadece birinin fotoğrafının haberde yer alması,
  • Açıklık olmaması nedeniyle, bu durumun okuyucu tarafından yanlış yorumlanarak sanki iki tarafın da fotoğrafı yayımlanmış gibi algılanmaya müsait olması.

Ne var ki, bu hususlar yaptırımı gerektirmeyecek mahiyette bulunmuştur, zira:

  • Her iki fotoğrafın da aynı kişiye ait olması, ideal olmasa da, tercihe bağlı bir davranıştır. Şayet tek bir fotoğraf yayımlanmış olsaydı, bunun başlı başına bir ihlal teşkil ettiği, mutlaka iki tarafın da fotoğrafına yer verilmesinin bir gereklilik olduğunu söylemek mümkün olmazdı.
  • İki fotoğrafında yer alması fakat bunların aynı kişiye ait olması bakımından ise, fotoğrafların buzlanmış olması nedeniyle bunun okuyucu tarafından anlaşılması mümkün değildir. Burada bir aldatmadan veya saptırmadan da bahsetmek doğru olmaz: fotoğrafların aynı kişiye ait olması veya olmaması, buzlanma da düşünüldüğünde, haberin içeriği ve okuyucunun edineceği bilgi ve izlenim açısından herhangi bir öneme ve etkiye sahip değildir.
  • Seçilen fotoğrafların ahlaka veya hukuka aykırı bir amaca hizmet etmek için kötüniyetli olarak özellikle seçildiğini söylemek de mümkün gözükmemektedir. Editoryal bir tercih olarak, daha fazla okuyucunun haberi görmesini sağlamak için, daha ilgi çekici olan fotoğraflara yer verilmesi muted bir uygulamadır. Ajans tarafından servis edilen fotoğraflarda ise başvurucuyu küçük düşürücü olabilecek veya ahlaka aykırılık teşkil edebilecek bir durum veya detay mevcut değildir.

Sabah gazetesi ve muhabir Ceyhan Torlak:

-Sabah gazetesinin yaptığı haberde Sibel Türsen’in adı ve fotoğrafı açıkça kullanılmış, Çağrı Müge Demirer’in fotoğrafına yer verilmemiştir. Çağrı Müge Demirer’in iki adı da açıkça yazılmış, soyadı Demirel biçiminde basılmıştır. Bunun basit bir tashih hatası mı, kasıtlı mı olduğunun tespiti mümkün değildir. Burada önemli olan, kişinin açık adına ve fotoğrafına yer verilmesinin haberi kamuoyuna aktarmak açısından gerekli veya faydalı olmamasıdır. Bu bakımdan, kamu yararı gerektirmemesine ragmen, şikayetçiye ait kişisel verileri kamuoyuyla paylaşılmıştır.

-Ceyhan Torlak, “CHP’li Eski Başkanın Gelinine 6 Yıl Hapis Şoku” haberinde, Sibel Türsen’in kayınpederi Av. Cihan Türsen’in adını kullanmıştır. Ancak Av. Cihan Türsen 1989-1994 yılları arasında CHP’nin değil, SHP’nin Karşıyaka Belediye Başkanı olarak görev yapmıştır. Bu bakımdan, kullanılan ibareler, okuyucuda yanlış kanaat uyandırabilecek mahiyettedir.

– Haberde yer alan ve şikayetçinin 6 yıl hapis istemiyle yargılandığı iddiası, iddianame karşısında, hatalıdır. İddianamede talep edilen cezalar dikkate alındığı zaman, en kötü ihtimalle, 3 yıl 10 ay cezanın söz konusu olabileceği anlaşılmaktadır. İddianamenin mevcut olduğu bir olayda, okuyucuya aktarılan bilginin bu şekilde hatalı olması kabul edilebilir değildir.

-Şikayetçi vekili Av. Cihan Türsen, Ceyhan Torlak’ın daha önce yaptığı ve Av. Bülent Ötkün’ün adının geçtiği haberleri de “çıkar amaçlı birlik kurma” yönünde delil olarak şikayet dilekçesine eklemiştir. Ceyhan Torlak’ın 2016 tarihli “Şoförle yasak aşk tayin getirdi” haberi siteden kaldırılmıştır. Halen yayında değildir. Kanıt olarak sunulan diğer haberde kadın vücut şampiyonu ve şampiyona ikincisi arasında geçen ve sosyal paylaşım sitesi Instagram üzerinden hakaret sonrası dava açıldığı haberidir. Instagram, Türkiye’de 22 milyon kullanıcısı olan bir sosyal paylaşım sitesidir. Paylaşımlar, her iki tarafın da takipçilerinin önünde cerayan etmiştir ve dava konusu olmuştur. Bu haberde de Av. Bülent Ötkün’ün adı şikayetçi vekili olarak verilmiştir. Haber, gerçekleşen olayın özeti biçiminde kaleme alınmıştır.

Öte yandan, haber ajansları ve çalışanları, yapılan haberlerin, aboneleri olan yayın kuruluşlarınca kullanılma biçimlerinden sorumlu tutulamaz. Şikayet dilekçesinde dile getirildiği gibi ajans haberinin hangi yayın kuruluşları tarafından ne şekilde haberleştirildiği yine o kurumları bağlayıcıdır, sorumluluğu, haberi geçen ajansa yüklenemez. Bu açıdan, Ceylan Torlak ve Sabah Gazetesi’nin gerçekleştirdiği ihlallerden ötürü DHA ve muhabirinin sorumlu tutulması düşünülemez.

Korkusuz gazetesi:

-Korkusuz gazetesi, DHA haberini Taylan Yıldırım imzasıyla ve geçildiği haliyle yayımlamıştır. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, kullanıldığı haliyle, haberde, Basın Meslek İlkelerine aykırı bir uygulamaya rastlanmamıştır.

SONUÇ OLARAK;

20.04.2017 tarihli, “CHP’li Eski Başkanın Gelinine 6 Yıl Hapis Şoku” başlıklı haber nedeniyle

1) Sabah Gazetesi ve muhabir Ceyhan Torlak bakımından;

Basın Meslek İlkeleri’nin “Kişilerin özel yaşamı kamu çıkarlarının gerektirdiği durumlar dışında yayın konusu olamaz” şeklindeki 5. maddesinin ve “Soruşturulması gazetecilik olanakları içinde bulunan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğuna emin olunmaksızın yayınlanamaz” şeklindeki 6.maddesinin ihlal edildiğine OYBİRLİĞİ ile; olaya uygun yaptırımın ise UYARI olduğuna OYÇOKLUĞU ile, karar verilmiştir.

2) DHA, ajansın muhabirleri ve Korkusuz Gazetesi bakımından;

Basın Meslek İlkeleri açısından yaptırımı gerektiren bir ihlalin bulunmadığına OYÇOKLUĞU ile, karar verilmiştir.