I———I

Bugün Gazetesi ve Bugün Gazetesi İnternet Sitesi’nde; 19 Temmuz 2011 tarihinde, “Başını Belaya Soktu” ve “Vali Okutan’ın Angus Kâbusu” başlıklarıyla yayınlanan haberlerle ilişkin olarak aşağıdaki kararı vermiştir.

 

KARAR

 

ŞİKÂYETÇİ                         : Nuri Okutan Vekili

Av. Seçil Erpolat

 

ŞİKÂYET EDİLENLER   : Bugün Gazetesi

                                                 Bugün Gazetesi İnternet Sitesi

(www.bugun.com.tr)

 

ŞİKÂYET KONUSU           : Şanlıurfa Eski Valisi Nuri Okutan vekili Av. Seçil Erpolat, Basın Konseyi’ne yapmış olduğu 16.09.2011 tarihli şikâyet başvurusunda Bugün Gazetesi’nin 19.07.2011 tarihli nüshasında “Başını Belaya soktu” başlığı ile yayınlanan ve aynı gazetenin www.bugun.com.tr şeklindeki internet sitesinde “Vali Okutan’ın angus kâbusu” başlığıyla verilen haberin, Basın Meslek İlkeleri’ni ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

Şikâyet konusu haber, Bugün Gazetesi’nde 19.07.2011 tarihinde yayınlanmış olup aynı haber küçük bazı nüanslarla Gazetenin internet sitesi olan www.bugun.com.tr’de de farklı bir başlık altında kendisine yer bulmuştur.  Şikâyet konusu haberde özetle, Şanlıurfa Valisi Nuri Okutan’ın angus ticareti konusunda “koordinatör” sıfatıyla besicilerle ithalatçı arasında aracılık yaptığı ancak bu ticaretin besicilerin üç milyon lira zarar etmesi ile sonuçlandığı ve besicilerin Vali Nuri Okutan’a isyan ettiği ifade edilmiştir.

Haberde kullanılan ifadelerin tamamı şu şekildedir:

“Üstelik Okutan’ın aracılık ettiği Novalüks firmasının sicili bozuk çıktı. Şanlıurfa’da Vali Nuri Okutan’ın ‘koordinatör’ sıfatıyla aracılık ettiği angus ticareti, besicilerin 3 milyon lira zararıyla sonuçlandı. Valiye güvenen besiciler isyan etti. Vali Okutan 2009’da kurulan canlı hayvan ithalatçısı Novalüks firması yetkililerini geçen yıl Şanlıurfa’ya çağırdı. Firma yetkilileri ile Şanlıurfa’da besicilik işi ile uğraşan işadamı ve çiftçiler Okutan öncülüğünde bir toplantı yaptı. Toplantıda Novalüks firması yetkilileri besicilere, “Bizde para yok ancak sizlerin finansı ile bu işi gerçekleştirebiliriz” dedi. Bunun üzerinde besiciler kendi aralarında topladıkları 5 milyon doları angus alımı için Novalüks firmasına verdi.Okutan’ın şirket sahiplerini Şanlıurfa’nın lüks otellerinden Er Ruha’da misafir ettiği, yapılan ticaretten de pay aldığı öne sürüldü.
MAHKEMEDEN KARAR ÇIKARTTI

Hukuki olmamasına rağmen koordinatör olarak ticari sözleşmeye imza atan Okutan’ın yurtdışından gelecek angusların, gümrük işlemine tutulmadan Şanlıurfa Valiliği’ne gönderilmesi için Şanlıurfa 1. Sulh Ceza Mahkemesi’nden karar aldırdığı belirlendi. Bu kararın Mersin Valiliği aracılığıyla takip edilmesi gerekirken resmi prosedüre aykırı olarak Mersin Gümrük Müdürlüğü’ne gönderildiği öğrenildi. Sözleşmenin son sayfasında Vali Nuri Okutan’ın imzası görülüyor. Söz konusu ticarette sözleşme gereği, canlı hayvanlar kilosu 4,90 dolardan Uruguay’dan getirilecek. Ödemenin yüzde 20’si peşin yüzde 50’si mal gemiye yüklenirken kalan yüzde 30’u ise gemi yoldayken gerçekleştirilecekti. İlk parti mal olan 3 bin 300 adet angus Uruguay’dan 28 Şubat 2010 tarihinde getirildi. Fakat bu sayı, 5 milyon dolar veren alıcıların sadece bir kısmının talebini karşıladı.
ULUSLARARASI ÇARK
Uruguay’dan hayvan getirme gecikince, ikinci parti malı Macaristan’dan almak için Macaristan’daki bir firmaya 400 bin dolar verildi. Fakat Macar firması ne angus gönderdi ne de para iadesi yaptı. Bunun üzerine başka bir firma ile görüşülerek 650 bin dolar karşılığında Macaristan üzerinden Estonya’dan hayvan alınmaya çalışıldı. Ülkemize Estonya’dan canlı hayvan ithali yasak olduğundan, Macaristan’da hayvanların küpeleri değiştirildi. Yaklaşık 900 hayvan Türkiye’ye getirilirken Bulgaristan polisi tarafından sahtecilik suçlamasıyla alıkonuldu. Bulgaristan’da bir çiftliğe konulan angusların daha sonra Yunanistan’da kesildiği belirtildi.
Uruguay hükümetine ‘et de getir’ baskısı
Üçüncü parti için yine Uruguay’dan mal getirmeye çalışıldığı ve gemiye ön ödeme olarak 250 bin dolar verildiği, ancak uluslararası canlı hayvan ticaretinde söz sahibi olan Ürdünlü Hicazi firmasının söz konusu gemiyi ikaz etmesi sonucu o partinin iptal edildiği öğrenildi. Firma para yatıran yatırımcılara “Ürdünlü Hicazi firmasının Türkiye- ’ye canlı hayvanı 5,60 dolardan getirdiği için ticareti engelledi” dediği bildirildi. Uruguay’dan Türkiye’ye 3 bin 300 adet hayvan kapasiteli bir geminin 1 milyon 600 bin dolara geldiği ifade edildi. Dördüncü denemede firmadan, gemiye hayvanlar yüklenmese bile iade edilmemek üzere kapora olarak 800 bin dolar ödeme yapıldığı kaydedildi. Bu sefer Hicazi firması Uruguay hükümetine, “Uruguay’dan canlı hayvan götüren firmalar canlı hayvanın yanında et de götürsünler” şeklinde baskı yaparak yasal düzenleme yaptırdı. Söz konusu parti de gerçekleşmeyerek kaporanın sadece 400 bin doları kurtarıldı. Son olarak 14 Temmuz 2011 tarihindeMieloman S.A. isimli yüklenici şirkete ait 3 bin 300 hayvan kapasiteli bir gemi Uruguay’dan yola çıktı. Bu gemideki 3 bin 300 hayvandan bin 300’ünün Şanlıurfa’daki besicilere, 2 bininin ise Gaziantep Nizipli besici Ş.G’ye ait olduğu vurgulandı.
Ortaklarının sicili bozuk
Ekim 2009’da kurulan Novalüks Kürk İç ve Dış Tic. Ltd. şirketinin ortaklarından Hümmet Tatar’ın 2007 yılında hayali ihracat ve resmi belgede sahtecilik suçlarından tutuklandığı, Murat Anılgan’ın ise Arjantin’de uluslararası dolandırıcılık suçundan yargılandığı öğrenildi. Urfa Valisi’nin böyle bir firmaya neden aracı olduğu ise belirlenemedi.”

Haberde ayrıca, “18 Alacaklı Angus Bekliyor” alt başlığı ile ödeme yaptığı halde, malı gelmeyen veya az gelmiş olan 18 besicinin ismi karşılarında alacak bedelleri olduğu halde bir liste halinde verilmiş ve bu listede toplam alacak bedeli 2.934.000 dolar olarak belirtilmiştir.

Şikâyetçi Nuri Okutan vekili Av. Seçil Erpolat ise, başvuru dilekçesinde özetle, haberde yer alan birçok bilginin taraflı olarak yazıldığını ve gerçek dışı olduğunu, şikâyetçi Nuri Okutan hakkında mesnetsiz iddialara dayanan bu haber içeriğinde, şikâyetçi tarafından yapılmayan eylemlerin, şikâyetçi tarafından yapıldığının iddia edildiği ve bu iddia gerçekmiş gibi gazetede haber yapıldığını, bu haberler hazırlanırken muhatap kişi olan şikâyetçinin hiçbir şekilde görüşüne başvurulmadığı, kendisi hakkındaki bu mesnetsiz iddialara yanıt verme hakkı kendisine tanınmaksızın bu haberin yayınlandığını belirtmiş ve tüm bu uygulamaların Basın Meslek İlkeleri’nin;

–          “Kamusal bir görev olan gazetecilik, ahlaka aykırı özel amaç ve çıkarlara alet edilemez” şeklindeki dördüncü,

–          “kişileri ve kuruluşları, eleştiri sınırlarının ötesinde küçük düşüren, aşağılayan veya iftira niteliği taşıyan ifadelere yer verilemez” şeklindeki dördüncü,

–          “Soruşturulması gazetecilik olanakları içinde bulunan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğuna emin olunmaksızın yayınlanamaz” şeklindeki altıncı,

–          “Suçlu olduğu yargı kararıyla belirlenmedikçe hiç kimse “suçlu” ilan edilemez” şeklindeki dokuzuncu,

“Yasaların suç saydığı eylemler, gerçek olduğuna inandırıcı makul nedenler bulunmadıkça kimseye atfedilemez” şeklindeki onuncu maddelerinin ihlal edildiği ileri sürülmüştür.

 

ŞİKÂYET EDİLENİN YANITI: Bugün Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Erhan Başyurt ve Bugün Gazetesi İnternet Sitesi Yayın Yönetmeni Bekir Koç’a şikâyetle ilgili bilgi veren Genel Sekreterlik mektubu 21 Eylül 2011 tarihinde, kargo ile gönderilmiş, kargo şirketi tarafından mektubun teslim alındığı bilgisi Hasan Kaçan olarak bildirilmişse de taraflardan herhangi bir yanıt gelmemiştir.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ: Basın Konseyi Yüksek Kurulu 5 Ekim 2011 tarihli toplantısında dosyayı ele alarak aşağıdaki değerlendirmeyi yapmıştır.

 

Şikâyet konusu haber, Bugün Gazetesi’nde 19.07.2011 tarihli nüshasının 17. Sayfasında ve aynı gazetenin www.bugun.com.tr alan adlı internet sitesinde yayınlanmış olup, bu haberde özetle, yurtdışından getirtilen angus cinsi besi hayvanlarının ithal edilmesi işlemine “koordinatör” sıfatıyla aracılık ettiği ileri sürülen Şanlıurfa Eski Valisi Nuri Okutan’ın bu girişimi ve sonuçları eleştirel bir üslupla haber konusu yapılmaktadır.

 

Şikâyet konusu haber bir bütün olarak ele alındığında, habere konu olan angusların ithal edilmesi süreci ve ardından yaşanan gelişmelerin haber değeri taşıdığı tartışmasız olsa da, haber özellikle şikâyetçinin Şanlıurfa Eski Valisi Nuri Okutan hakkında ileri sürülen iddialar ve genel olarak şikâyetçinin olayla ilişkilendirme biçimi yönünden birtakım sorunlar içermektedir.

Bu bağlamda özellikle, şikâyetçi hakkında “Okutan’ın şirket sahiplerini Şanlıurfa’nın lüks otellerinden ErRuha’da misafir ettiği, yapılan ticaretten de pay aldığı öne sürüldü” ifadelerinin kullanılması, o dönemde Şanlıurfa ilindeki en büyük mülki amir sıfatıyla görev yapan bir kamu görevlisi olan şikâyetçinin, kamu görevinden doğan nüfuzunu suiistimal etmek suretiyle yolsuzluğa karıştığının ileri sürülmesi anlamını taşır ki, bu şekildeki bir iddia yalnızca kişilik haklarını ihlal etmekle kalmamakta ancak aynı zamanda Türk Ceza Kanunu çerçevesinde ele alınması gereken açık bir suç isnadı niteliği de taşımaktadır.

Oysa, söz konusu haberde bu denli ciddi bir isnadı meşru ve/veya haklı gösterebilecek hiçbir somut delil, bilgi veya belge ileri sürülmemiştir. Bu niteliğiyle şikayet konusu haberde, şikayetçi hakkında somut bir kanıta dayanmaksızın yapılmış olan bu ithamların, Basın Meslek İlkeleri’nin, kişilik hakkının korunmasını esas alan 4. Maddesinin ihlali niteliğinde olduğunu kabul etmek gerekir.

Diğer yandan, angus ithali faaliyeti nedeniyle hakkında şikâyet konusu haberin yapıldığı şikâyetçiye, bu haber yapılmadan önce bu haberde yer alan kendisi ile ilgili iddialar ile ilgili olarak herhangi bir şekilde görüşünün sorulmadığı ve objektif/tarafsız haberciliğin bir gereği olduğu üzere, kendisine hakkındaki iddialara ilişkin bir yanıt hakkı tanınmadığı da görülmektedir. Bu durum ise, şikâyet konusu haberin, soruşturulması gazetecilik olanağı içerisinde bulunan hususların eksik bir şekilde soruşturulması nedeniyle yetersiz ve taraflı bir habercilik anlayışı ile hazırlandığını ortaya koymaktadır. Bu durum ise, Basın Meslek İlkeleri’nin 6. Maddesinin açıkça ihlali mahiyetindedir.

Tüm bu verilerin ışığında, Bugün Gazetesi’nin 19.07.2011 tarihli nüshasında “Başını Belaya soktu” başlığı ile yayınlanan ve aynı gazetenin www.bugun.com.tr şeklindeki internet sitesinde “Vali Okutan’ın angus kâbusu” başlığıyla verilen şikâyet konusu haberin, Basın Meslek İlkeleri’nin;

 

–          “kişileri ve kuruluşları, eleştiri sınırları ötesinde küçük düşüren, aşağılayan veya iftira niteliği taşıyan ifadelere yer verilemez” şeklindeki dördüncü,

–          “Soruşturulması gazetecilik olanakları içerisinde bulunan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğuna emin olmaksızın yayınlanamaz” şeklindeki altıncı ve

–          “Yasaların suç saydığı eylemler, gerçek olduğuna inandırıcı makul nedenler bulunmadıkça kimseye atfedilemez” şeklindeki onuncu maddelerinin ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda arz olunan gerekçeler çerçevesinde, Basın Meslek İlkeleri’nin dördüncü, altıncı ve onuncu maddelerini ihlal eden Bugün Gazetesi ve  www.bugun.com.tr İnternet Sitesi’nin “kınanmasına” oybirliği ile karar verilmiştir.

 

(Karar No: 2011/37-38)

———————-

Not: Basın Konseyi Sözleşmesi ve Çalışma Kuralları gereğince, hakkında şikâyette bulunulan medya grubu veya gazeteciyle ilişkisi olan Yüksek Kurul üyeleri, görüşmelerde oy kullanamazlar.

Basın Konseyi, Bugün Gazetesi Ve www.bugun.com.tr İnternet Sitesi’nin Kınanmasına Karar Verdi.

Yazı dolaşımı


Feedback