[———-]

Basın Konseyi 22 Mayıs 2013 tarihli Yüksek Kurul Toplantısında, Demokrat Arayış Gazetesi hakkında yapılan başvuruyu değerlendirerek aşağıdaki kararı vermiştir.

KARAR

 

ŞİKÂYETÇİ             :           Mustafa Şahin

 

ŞİKÂYET EDİLEN:        Demokrat Arayış Gazetesi

ŞİKÂYET KONUSU : Şikâyete konu yazı, Haftalık Demokrat Arayış Gazetesi’nin 1 – 7 Nisan 2013 tarihli nüshasında “Ağır İddialar” başlığıyla yayımlanmıştır.

Başvuru konusu haber aynen şekildedir:

“AĞIR İDDİALAR

*** Tokat Gazi Osman Paşa Üniversitesi’nin yaptırdığı, içerisinde amfiler, konferans salonu ve ihtiyaç duyulan odaları olan bir binanın yapım işinde usulsüzlükler olduğu iddia edildi. Gazetemize ulaşan iddiaları kamu yararı gözeterek yayımlıyoruz. İddia edilen olayların doğruluk derecesinin araştırılarak, kamuoyuna bilgi verilerek aydınlatılmasını bekliyoruz…

Sıradan bir derslik binası diye adlandırılan, içerisinde amfiler, konferans salonu ve ihtiyaç duyulan odaları bulunan bina yapım işine dair iddialar gündemi sarstı. Gazi Osman Paşa (GOP) Üniversitesi’nce yaptırılan binanın yapım işinin, ihale yapılmadan davetiye usulü ile bir firmaya verildiği öne sürüldü.

Gazi Osman Paşa Üniversitesi’nce daha önce Tıp Fakültesi için yaptırılan laboratuvar, derslik ve araştırma merkezlerinin yapım işlerinin ihale edilerek, en uygun fiyatlara yaptırıldığı biliniyor. Tokat’ın en büyük yatırımlarından biri olarak gösterilen Devlet Hastanesi’nin inşaatının da, herkese açık bir şekilde ihaleye çıkartılarak yapıldığı da bilinirken, söz konusu Üniversite inşaatı için ihale seçeneğinin kullanılmayarak davetiye usulü ile yapılması dikkatlerden kaçmadı. Gazetemize ulaşan iddialara göre, yaklaşık maliyete göre çok küçük bir kırımla yaklaşık 14 Milyon Türk Lirası’na (önceki deyişle 14 trilyon) verildiği öne sürülen bu işin herkesi şoka uğrattığı söyleniyor. İddialara göre,

eğer ihale gerçekleşseydi 9 Milyon liraya (9 trilyon) bu inşaat yapılabilecekti. Devletin yüzde 30 zarara uğratıldığı iddia edilirken iddia sahiplerinin öne sürdüğü bu gerekçeleri kamuoyu ile paylaştığımızı, tarafsız ve objektif habercilik gereği bir kez daha belirtiyoruz.”

Yapılan başvuruda, büyük puntolu manşet ile “Ağır İddialar” ifadesinin kullanılması ve haber içeriğinde yer alan, “yapım işinde usulsüzlükler olduğu iddia edildi”, “doğruluk derecesinin araştırılarak, kamuoyuna bilgi verilerek aydınlatılmasını bekliyoruz”, “iddialar gündemi sarstı”, “binanın yapım işinin, ihale yapılmadan davetiye usulü ile bir firmaya verildiği öne sürüldü”, “ihale seçeneğinin kullanılmayarak davetiye usulü ile yapılması dikkatlerden kaçmadı”, “iddialara göre, yaklaşık maliyete göre çok küçük bir kırımla yaklaşık 14 Milyon Türk Lirası’na (önceki deyişle 14 trilyon) verildiği öne sürülen bu işin herkesi şoka uğrattığı” gibi ifadelerin gerçekdışı olduğu ileri sürülmüştür. Şikâyet Eden bu konuda, haber yapılmadan önce kendilerine ulaşılmış olması durumunda gerekli bilginin verilerek “gerçek dışı bir habere imza atılmış olunmayacaktı” demektedir.

Başvuruda devamla, hiçbir bilgi ve belgeye dayanmayan, haber konularının içeriği tartışılmadan haber yapıldığı, tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerine aykırı hareket edildiği, Üniversite’de görev yapan yönetici ve personelin manevi şahsiyetine eleştiri sınırlarının ötesinde bir saldırının söz konusu olduğu söylenmektedir.

Başvuran bu bağlamda, Basın Meslek İlkeleri’nin “gazetecilikte temel işlevin gerçekleri bozmadan, abartmadan kamuoyuna yansıtmak olduğu” şeklindeki giriş bölümündeki ifade ile 4, 6 ve 12. maddelere aykırılık bulunduğunu ileri sürmektedir.

Başvuran ayrıca, Rektörlüğe sahte isimlerle ve imzasız olarak gönderilen mektupların bulunduğunu, bunlarda Üniversite yönetimi ile personeline yönelik hakaret ve suç isnatları yer aldığını bu sebeple ayrıca Tokat Başsavcılığına şikâyette bulunulduğunu belirtmektedir.

Başvuran tarafından verilen cevap dilekçesinde, adı geçen işin ihale usulüyle yapılmış olduğu da belirtilerek ihalesiz bir işlemin söz konusu olmadığı açıklanmakta ve başvuru ekinde buna ilişkin belgeler de sunulmaktadır.

ŞİKÂYET EDİLENLERİN YANITI: Şikâyet Edilen Demokrat Arayış Gazetesi İmtiyaz Sahibi ve Yazı İşleri Müdürü tarafından gönderilen ve aynı zamanda gazetede de yayımlanan cevap yazısında özetle,

– Gazete yapılan haberin kaynağının kendilerine telefon ve mail yoluyla ulaşan gerçek kişiler olduğu ve özgün bir haber niteliği taşıdığı, haberde bu iddialara hiçbir yorum katılmadığı,

– Haber dilinde iddia, öne sürüldü, söyleniyor şeklinde ifadeler kullanıldığı,

– Haberin ilk paragrafına dikkat çekilerek, burada cevap verilmesini talep edildiğinin söylendiği, ancak buna karşın kendilerine yönelik haksız eleştiriler yapıldığı,

– Kamu yararı gözetilerek yayımlanan ve iddialara yanıt istenilen kısa bir habere iki sayfalık uzun bir cevap verildiği, kendilerinin güç şartlarda çalıştıkları, buna karşın “manevi hakların saklı tutulduğu” şeklindeki ifadelerle yaşama haklarının ellerinden alınmaya niyetlenildiğinin anlaşıldığı,

– Haberin tamamen kamu yararı gözetilerek yayımlanmasına rağmen, Üniversite tarafından haksız eleştirilere maruz bırakıldıkları, kendilerinin “Rektörün öğrencileri değil, yaşa[dıkları] kentin onurlu, şerefli, haysiyetli ve duruşu olan özgür gazetecileri ve özgür bireyleri” oldukları ifade edilmiştir.

UZLAŞMA VE DİĞER KONULAR: Tarafların uzlaşması için temaslarda bulunulmuşsa da, nihai olarak bu yönde bir irade oluşmamıştır. 

GENEL SEKRETERLİK GÖRÜŞÜ:  Genel Sekreter tarafından yapılan değerlendirmede, Basın Meslek İlkeleri’nin 6. Maddesi ihlal edildiği gerekçesiyle Demokrat Arayış Gazetesi’nin Uyarılması gerektiği istenilmiştir. 

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ: Basın Konseyi Yüksek Kurulu 22 Mayıs 2013 tarihli toplantısında dosyayı ele alarak aşağıdaki değerlendirmeyi yapmıştır.

Şikâyet konusu haber, haftalık bir yerel gazete olan Demokrat Arayış Gazetesi’nin 1-7 Nisan 2013 tarihli nüshasında yayımlanmıştır.

1. Haber, kaynağı belirtilmeyen odaklardan alınan bilgilere dayanılarak Üniversite’deki bir bina inşaatına ilişkin bir takım yolsuzluk ve usulsüzlük iddialarını içermektedir. Haber genel itibariyle “iddia ediliyor”, “öne sürüldü” gibi habere konu bilgileri kesin nitelikte yansıtmamaktaysa da, bu habere konu inşaatın, önceki benzer örneklerinin aksine ihale usulü dışında yapıldığı “söz konusu Üniversite inşaatı için ihale seçeneğinin kullanılmayarak davetiye usulü ile yapılması dikkatlerden kaçmadı” şeklindeki cümleyle ihbarlara ilişkin bir yargıya varıldığı da tespit edilmiştir.

Haber içeriğine ilişkin Şikâyet Eden tarafından daha sonra yapılan açıklamalar, tekzip yazısı ve sunulan belgeler ile bunlara yönelik Şikâyet Edilen’in cevapları dikkate alındığında, yapılan haber içeriğinde yer alan iddiaların gerçeği yansıtmadığının ortaya çıktığı anlaşılmaktadır.

Her halükârda, gazeteye ulaşan, özellikle kaynağı belli olmayan ya da gizli tutulan iddiaların muhatapları ile temasa geçilerek bu konuda gerekli araştırmanın yapılması soruşturulması gazetecilik olanakları içinde olan bir konudur. Gerek başvurudan, gerek başvuru konusu yazıdan, gerekse başvuruya ilişkin cevaptan böyle bir araştırmanın yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Bir Üniversite’de yapılan inşaata ilişkin yolsuzluk iddialarının kamusal önemi olduğu kuşkusuzdur. Öte yandan bu gibi iddiaların kaynağı belirsiz odaklar tarafından temin edilen bilgi ve belgelere dayanması durumunda, en azından iddialarının muhatabının görüşünün alınması gazetecinin görevidir. Habere konu olan olayların henüz birer iddiadan ibaret olduğunun belirtilmesi gazetecinin soruşturma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Bu itibarla, Şikâyet Edilenin, yapılan haberde yer alan vahim iddialarla ilgili olarak iddiaların muhatabı ile temasa geçmeden, iddiaları destekleyen bir belge sunmaksızın haber yapmış olması nedeniyle Basın Meslek İlkeleri’nin “soruşturulması gazetecilik olanakları içinde bulunan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğundan emin olmaksızın yayınlanamaz” şeklindeki 6. maddesinin ihlâl edildiğine oy birliği ile karar verilmiştir.

2. Haberin kaleme alınmasında kullanılan dil dikkate alındığında, soruşturulması gazetecilik olanakları içinde bulunan iddiaların herhangi bir soruşturma yapılmaksızın yayımlanması, iddia içeriklerinin kişilik haklarını zedeleyecek nitelikte olmasından dolayı Basın Meslek İlkeleri’nin 4. Maddesinin ihlaline oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Yukarıda izah olunan gerekçeler karşısında, Basın Meslek İlkeleri’nin 4. maddesinin ihlal edildiği oy çokluğuyla, 6. maddesinin ihlal edildiği oy birliğiyle kabul edilmiş ve bu ihlallerden dolayı Demokrat Arayış Gazetesinin “KINANMASINA” oy çokluğuyla karar verilmiştir. 

(Karar No: 2013/ 19)

———————-

Not: Basın Konseyi Sözleşmesi ve Çalışma Kuralları gereğince, hakkında şikâyette bulunulan medya grubu veya gazeteciyle ilişkisi olan Yüksek Kurul üyeleri, görüşmelerde oy kullanamazlar.

Basın Konseyi Demokrat Arayış Gazetesi’nin Uyarılmasına Karar Verdi.

Yazı dolaşımı


Feedback