[———-]

 

Basın Konseyi, 7 Ocak 2013tarihli Yüksek Kurul toplantısında, Prestij Haber Gazetesinde 14 Kasım 2012 tarihinde yayınlanan, Ferit Hayva imzalı Mirza Mehmet Nadiroğlu ve VATSO hakkındaki köşe yazısı hakkında yapılan başvuruyu değerlendirerek aşağıdaki kararı vermiştir.

KARAR

REFERANS                         : 2012/ 40
ŞİKÂYETÇİ                        : Mirza Mehmet Nadiroğlu adına

Av. Kadir Çilingir

ŞİKÂYET EDİLEN            : Ferit Hayva

Prestij Haber Gazetesi köşe yazarı

 

ŞİKÂYET KONUSU           :

 

Mirza Mehmet Nadiroğlu vekili Av. Kadir Çilingir tarafından yapılan başvuru, Van İlinde yayınlanan Prestij Haber Gazetesi’nin köşe yazarı Ferit Hayva tarafından, Van Ticaret ve Sanayi Odası (“VATSO”) ve buranın yönetimi hakkında 14 Kasım 2012 tarihinde yayımlanan “VATSO Tiyatrosu…” başlıklı yazıya ilişkindir.

Yapılan başvuruda, şikâyet konusu yazı ile VATSO tüzel kişiliğine ve VATSO yönetim kurulu başkanı olan Şikâyetçiye yönelik hakaret, sövme ve iftira niteliği taşıyan itibarsızlaştırmaya ve küçük düşürmeye yönelik ifadeler yer aldığı beyan edilerek, Basın Meslek İlkeleri’nin 4, 6, 10 ve 12. Maddelerinin ihlâl edildiği ileri sürülmüştür.

Şikâyet’e konu olan yazı aynen şu şekildedir:

“Kentin en büyük ve en etkili tiyatrosu olan VATSO tiyatrosu turnede!.

Kent içinde aylardır sahneye koyduğu gerek tek kişilik, gerek ekip olarak sahneledikleri oyunlarla göz dolduran Vatso tiyatrosu hızını alamayarak Uluslararası boyutta oyunlar sergilemeye başladı. Kent içinde aylardır  “Üç Maymun” ve “Ben bilmem valim bilir” oyunları ile kapalı gişe oynayan VATSO tiyatrosu ekibine kattığı yeni polivretan isimler ve kendi yazıp oynadığı oyunlarla çıktığı yurdışı turnesinde “anam ölür babam ölür yatırım” oyunu ile adından, kendinden söz ettirmeye devam ediyor. Yurt dışında gittiği her noktada yoğun ilgi gören, kapalı gişe oynayan “oy oy oy yatırıma geldik” oyunu sonrasında açılan kilimler karşılığında alınan cd ve plaketler ile duygulu anlar yaşayan VATSO Tiyatro ailesi şanına yakışır bir yol izlediği için oynadığı şahane oyunlar ile özellikle yatırıma konu olan gerek kent içinde gerekse kent dışındaki oda, borsa dünyasından takdir almaya, alkıştoplamaya devam ediyor…

Bir yıla aşkın bir süredir başına geçtiği VATSO tiyatrosunu yöneten akıl! zaman zaman kendi yazıp oynadığı tek kişilik oyunların yanında kentin gerçek dünyası ile alakalı olarak sahneye koyduğu özellikle ´üç maymun´ ve ´ben bilmem valim bilir´ oyunları ile rüştünü ıspatlamıştır. Deprem yaşamış bir kenti yaptığı, yazdığı, oynadığı oyunlar ile güldürebilen insanların aklını farklı yönlere çekerek zoru başaran bir tiyatronun başarısı yadsınamaz. Bütün olayları oyun olarak kurgulayacak bir yeteneğe sahip olmak ve bu zor şartlarda bu gerçeklikleri üç muymunlar gibi ´ben bilmem valim bilir´ oyunları ile sahneleyen VATSO Tiyatrosunun bu başarısını gerçekten de oynandığı, sahnelendiği ülkelerdeki yatırımcılarının bile gıptayla baktığı, ´anam ölür babam ölür yatırım yapmaya geldik´ oyunu ile yurt dışına taşıdığı şöhretinin yankıları hepimizin göğsünü kabartan gelişmelerin başında gelendir. Kadrosuna kattığı yeni yüzler, transferlerle yurt dışında yatırım oyununu sergileyen ve gittiği her ülkede yoğun ilgi istek gören tiyatronun baş aktörü böylesi bir ileri görüşlülüğü, böylesi bir başarıyı bugüne kadar içinde taşımanın verdiği özgüvenle yeni döneme ne kadar hazır olduğunu dost – düşmana göstermenin gururunu yaşıyor. Hiç kimsenin aklına gelmeyeni aklına getiren, adeta bir Frankeştayn aklı ile ölüden diri yaratan bir aklın hocalık ettiği bu tiyatronun kente, ülkeye, dahası dünyaya katacaklarını görmezden gelmek, nankorlük olur!.

Kentteki sigorta pirimlerine af, vergiler ertelensin, krediler nasıl adamına göre cukkalanır türünden tek kişilik-perdelik oyunlarda gösterdiği büyük başarı sağlamış bir tiyatronun yazarı ve oyuncusunun mihmandarlık ettiği bir yurt dışı turnesinden bu tiyatronun kent insanının göğsünü kabartan bir şekilde haberlere konu olması gerçekten de takdire şayan bir başarıdır. Burada oynanan oyunlar ve konusu gereği ilgili kişi ve yapılardan depolanan güçle çıkılan turneden kendini metal yorgunluktan kurtardığını gösteren yeni jönlerin, aktörlerin, figüranların katıldığı ekiple yurt dışında turneye gitmek ve gittiği yerlerde sahnelendiğinde izleyenlerin ´Türkiye´nin doğusundan kuş uçmaz kervan geçmez, 7,2 şiddetindeki depremlerin bile kesmediği bir canlılıkla gelip buralarda dibine kadar komedi türü yatırım oyununu sergilemek, buradaki insanları gülmekten kırıp geçirmek inanılır gibi değil´ türünden söylem ve yakıştırmalar karşısında duygulanan ekip başı ve oyuncuları sürekli oyunu sergiledikleri ülkelerden bildirerek, bizleri habersiz bırakmamakta, yaşadıkları heyecana, inanılmaz ilgiye ortak ederek bizleri onurlandırmaları bile başlı başına bir kurgu ve yetenek olarak görülüyor.

 VATSO Tiyatrosunun yeni ekibi gerçekten de geleceğin tiyatrosunun nasıl ciddi oyunlar oynayacağı, kenti nelere tanık edeceklerinin bir izdişüşümünü yurt dışında sahneye koydukları beş – altı perdelik komedi oyunu ile ıspatlamanın gururunu, onurunu bizlere yaşatığı için de kendilerine ne kadar teşekkür etsek azdır. Yakın zamanda yeniden kentte sahne diyecek olan VATSO tiyatrosunun yeni dönem oyunlarının nasıl ve kimler tarafından ne amaçla oynanacağının ip uçlarının ortaya çıktığı bu turnede kent ahalisinin bu tiyatro gurubu ile ne kadar övünse az olacağı gerçeği bir kez daha kent tiyatro severlerinin yüzünde tokat gibi patladığına şahit oluyoruz… Kentini ve kendi bölgesini bir aslan gibi işaretleyerek yeni alanlarda Uluslararası pazarlarda komedinin gülme krizlerinin yaşatıldığı gerek tek, gerekse toplu yeni oyunlar ile boy gösteren böylesi bir Tiyatroyu desteklememek, onun yeni oyunlarında rol almamak her halde hiçbir kent tiyatro severinin reddedemeyeceği bir şey diye değerlendiriyoruz…

Finansmanının nasıl sağlandığı, VATSO tiyatrosunun bu turneyi hangi teşvik ve sponsorlar aracılığı ile gerçekleştirdiği bilinmese de sonuçta bu cesareti gösterip yurt dışında turne düzenleyerek komedi türü oyunların babası iltifatına nail olan, yurt dışına yatırım oyununu sahnelemek her babayiğidin karı olmasa gerek!. Herkesin oyunlarına çok güldüğü, çok eğlendiği bu tiyatronun “anasının gözü zırtaboz yatırım” oyunundaki performansı, oyunu izleyenleri burada duyanları gülmekten kırarken, oyunun baş aktörü bu duruma gerçekten kendilerinin de inanamadığını, bu kadar başarılı olacaklarını beklemediğini ama ne ilginçtir ki gittikleri her yerde insanların kendilerini gülerek karşıladıklarını ve bu oyunun buralara kadar gelip sergilenmesinin hangi dahinin aklından çıktığını bilmek istediklerini söylediklerini, ancak kendilerinin mütevazi oldukları için bunlardan söz etmediklerini söylüyor. Bu arada oyuna, oyunculara, alet olanlara, ışık tutunlara, tezgahı kuranlara manyak şekilde gülüp geçtiğini ve bu oyunun buralara kadar gelinip sahnelenmesinde hayretler içinde kalan kesimleri de anlamaya çalıştıklarını ve bir yıla yakın bir zamandır kentte sahneledikleri oyunlarda nasıl insanları şaşkın bıraktıklarının aynı şekilde bu başarılarını “of of ucundan da yatırım” oyunu ile Uluslararası boyuta taşıyarak oradaki insanları da güldürmenin hazzını yaşadıklarını da vurgulamadan geçemiyor tabi ki. Her oyundan sonra açılan kilimlere karşılık atılan, alınan CD´lerin, plaketlerin tarif edilmez mutluluklar yaşattığını ve kadroya yeni eklenen uncu, mermerci, ayakkabıcı, fotokopici v.b bir çok oyuncunun da kendilerine bu mutluluğu yaşattığı, bu fırsatı verdiği için VATSO tiyatrosu yönetici ve yönetilenlerine teşekkürlerini sunduklarını, burada yakaladıkları başarılarını artık ülkeye döndüklerinde yakın iller olan Hakkari, Şırnak, Siirt, Bitlis Muş beşgeninde de sahneye koyarak nemenem bir tiyatro olduklarını herkese göstereceklerinin de altını kalın şekilde çiziyor…

Böylesi bir turnenin ne kadar başarılı olduğunu ancak komediden, gülmekten, alaya alınmaktan korkmayanların anlayacağını not düşen Tiyatro yönetici ve ana jön olan mirzakeştayn yarattığı canavarın artık tutulamayacağını, bu başarının önünde artık kimsenin gülmekten kendini tutumayacağını belirterek nasıl bir oyuncu olduklarını Van´da sahneye koydukları “üç maymun” ve “ben bilmem valim bilir” oyunlarının ardından şöhretlerini taşıdıkları batı dünyasının da şaşkınlıkla ayakta gülme kirizlerinde alkışlayarak “trişkadan yatırım” oyunu ile taçlandırarak bir devrin sonunu getirdiklerini ve yeni sezon için burada topladıkları güçle inanılmaz bir başlangıç için hazır olduklarını ve bugüne kadar oynadıkları oyanlarda nasıl insanları güldürdüklerini, kırıp geçirdiklerini zaman zaman hayretler içinde bırıktıklarını, insanları nasıl kahkahaya boğduklarını, nasıl kent gerçeğini ortaya koyduklarını gösterdiklerinin rahatı içinde yeni sezonda çok daha can alıcı oyunlarla sahne diyecekleri günü iple çektiklerini belirtiyor ve tabiki ekliyor; artık dönüşlerinde kent yapılarının kendilerine karşı gereken duyarlılığı göstermesini ve bu komedinin devamı için kendilerine destek olmalarını istiyor… Son sözleri sorulduğunda duygulanan, gözleri dolan yönetmen böylesi bir ekibi olduğu için çok mutlu olduğunu, ekipte bazıları ile geçmişte limoni olsa da yeni dönemde bu insanların performansına ihtiyacı olduğundan bazı şeyleri düddürü dünya anlayışı içinde görmezden geleceğini ve kendisini destekleyen, VATSO tiyatrosunun bir dönem daha başında kalması için cesaretlendiren bu  komedi türü yatırım oyununun tüm oyuncularına teşükkürü bir borç bildiğini belirterek, gözlerinin dolmasından ağlamaklı olmasından dolayı kendisini dinleyenlerden özür dilediğini, artık yeni sahne ve oyunlarda kimsenin kendilerini tutamayacağını ve VATSO tiyatrosunun yeni tek kişilik oyunlarda olsun yeni dönemde sahneye koyacakları komedi türü oyunlarda olsun rakipsiz olduğunu dile getirerek yurt dışı turnesinde sahneye koydukları komedinin nasıl büyük bir ilgiye mazhar oludğunu, nasıl insanların kırılarak güldüğünü anlatmaya kelimelerin yetmeyeceğini ve böylesi oyunları oynamaya kim ne derse desin devam edeceklerini, kendilerine gülen alay edenleri umursamadıklarını, insanları yaptıkları ile güldürmeye, düşyünmeye ve kahkhalara boğmaya devam edeceklerini söyleyerek, döndüklerinde ısrarla kent tiyatro severlerinden kendilerine layık bir karşılama yapmalarını beklediklerini sözlerine ekliyor ve konuşmasını bitiriyor… Hey malamın…THE END…”

 

ŞİKÂYET EDİLENLERİN YANITI: Genel Sekreterlik tarafından 14 Aralık 2012 tarihinde yazılan yazının Şikâyet Edilen Ferit Hayva’nın yazılarının yayımlandığı Prestij Haber Gazetesi’ne ulaştığına ilişkin teyit 21 Aralık 2012 tarihinde alınmıştır. Ancak Konseye gerek Ferit Hayva, gerekse yazı yazmakta olduğu Prestij Haber Gazetesi tarafından herhangi bir yanıt iletilmemiştir.

 

UZLAŞMA VE DİĞER KONULAR: Şikâyetçi tarafından Genel Sekreterliğe 24 Aralık 2012 tarihinde ulaşan yazı ile uzlaşma istenilmediği belirtilmiştir

 

GENEL SEKRETERLİK GÖRÜŞÜ:

Genel Sekreterlik tarafından ŞİKÂYETİN YERSİZLİĞİNE karar verilmesi istenilmiştir.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:

Şikâyet konusu yazı, bir takım somut olaylara üstü kapalı şekilde referanslar içeren, mizahi bir üslubun benimsendiği ve genel itibariyle VATSO ve yönetimini hedef alan uzunca bir yazıdır.

Yazıda açık bir sövme söz konusu değildir. Yazıdan anlaşıldığı kadarıyla, Şikâyetçi VATSO Başkanının faaliyetleri, somut olaylarla doğrudan irtibat kurulmaksızın, genel itibariyle eleştiriye tutulmaktadır. Gene yazıda, VATSO’nun ve yönetiminin bir takım faaliyetleri ve işlemlerine değinilmekte ancak bunlarla ilgili ayrıntılar ortaya konulmamaktadır.

Kamu Kurumu Niteliğinde olan Meslek Kuruluşlarının (Meslek Odaları, Barolar, Sanayi ve Ticaret Odaları gibi) herhangi bir somut nedene dayanmayan ve faaliyetlerini genel itibariyle eleştiren düşünce açıklamalarıyla karşılaşmaları doğaldır.

Yazıda VATSO’yu bir tiyatroya, faaliyetlerini ve işlemlerini ise tiyatro oyunlarına benzeten bir tasvir yapılmaktadır. Burada kullanılan benzetmelerin mizahi amaçla yapıldığı ve yazıyı okuyan ortalama bir okuyucunun bu ifadelerden VATSO’nun bir tiyatro olduğunu düşünmeyeceği açıktır. Dolayısıyla yapılan bir parodiden ibarettir. Bu tip bir parodide abartılı bir üslubun kullanılması ve gerçeklerle tam olarak örtüşmeyen tasvirlere yer verilmesi de doğaldır. Böyle bir üslupla yazı kaleme almak elbette yazarın kendi takdirindedir.

Özellikle kamu kurumları ile bunların yöneticilerine karşı, bu kurumların faaliyetlerini, haklı veya haksız olarak beğenmeyen yazarların, fikirlerini, somut bir olguya dayanmaksızın da ortaya koyma hakları vardır.

Bu tip siyasi nitelikteki eleştirilerin salt muhatabını aşağılamak amacını ortaya koymadığı müddetçe sınırlandırılmamaları ifade özgürlüğünün temel koşullarındandır. Eleştirinin mizahi dille yapılması ve abartının bu üslubun temel unsurlarından oluşu dikkatten kaçırılmamalıdır.

Bu sebeplerle, mizahi bir dille VATSO ve Başkanını eleştiriye tutan yazının Basın Meslek İlkelerini ihlâl etmediği sonucuna varılmış ve oyçokluğu ile ŞİKÂYETİN YERSİZLİĞİNE karar verilmiştir.

Basın Konseyi Prestij Haber Gazetesi Yazarı Ferit Hayva Hakkındaki Şikâyetin Yersizliğine Karar Verdi.

Yazı dolaşımı


Feedback