BASIN KONSEYİ, A HABER TELEVİZYONU HAKKINDA ŞİKAYETTE ‘KINAMA’ KARARI ALDI

13.08. 2018
A Haber Televizyonu’nda 12.06.2016 tarihinde ‘Gece Ajansı’nda yayınlanan röportajı yayınlanan Sema Umutlu’nun şikayeti.

KARAR
Basın Konseyi Yüksek Kurulu, 13.08.2018 günü, 12 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda röportajı yapan A Haber muhabiri Kerim ULAK ve Sorumlu Müdürü Şefik ÇALIK hakkında, Basın Meslek İlkeleri’nin 2 maddesini ihlalden oybirliğiyle ‘kınama’ kararı aldı.

REFERANS: 2018- 26

ŞİKAYETÇİ: Sema UMUTLU
Rasimpaşa Mahallesi Ortaç Sokak No: 1/9 KADIKÖY/İSTANBUL

VEKİLİ : Av. Ece Tuba SAKA- Av. Derya Eser GÜDÜL
Albay Faik Sözdener Caddesi İskele İşhanı No:7/17 KADIKÖY/İSTANBUL

ŞİKAYET EDİLEN: 1)Şefik ÇALIK
A Haber Sorumlu Yazı İşleri Müdürü ve İnternet Yayın Sorumlusu
2) Kerim ULAK; A Haber muhabiri
Ihlamur Yıldız caddesi Toprak Center No:8 BEŞİKTAŞ/İSTANBUL

ŞİKAYET KONUSU:
A Haber Televizyonu’nda 24 Haziran seçim kampanyası kapsamında 12.06.2018 gecesi yayımlanan bir programda, muhabir Kerim Ulak’ın yaptığı sokak röportajlarına yer verilmiştir. Mikrofon uzatılarak sorular sorulan kişilerden emekli memur Sema Umutlu, rızası dışında görüntülerinin yayınlandığı, açık hedef haline getirildiği, kişilik haklarına saldırıldığı savunarak şikayetçi olmuştur.
Avukatların yaptığı şikayet başvurusunda, Sema Umutlu’nun İSKİ’den emekli ve engelli oğlu ile birlikte yaşayan, çevresinde itibar gören bir kişi olduğu belirtilerek, “11.06.2018 tarihinde Şişli’deki diş doktoru ile olan randevusuna gitmiş, burada 1.5 saatlik mola sırasında Şişli Camii yakınından geçerken, seçim nedeniyle insanların kime oy vereceği konusunda sorular soran A Haber çalışanlarından birileriyle konuşmuştur” denilmiştir.
Muhabirin röportaja katılmak isteyip istemediğini sorduğunda “Beni zaten yayınlamazsınız, sizin siyasal görüşünüze muhalif yorumlarım vardır” diyerek katılmak istemediği savunulan başvuruda, muhabir Kerim Ulak’ın eliyle işaret ederek kendisini durdurup zorla röportaj yaptığı iddia edilmiştir.
Muhabirin sorusu üzerine tekrar kime oy vereceğini açıklayan ve bu konuda kendisine seçimle ilgili soru sorulacağını düşünen şikayetçiye, konuyla alakası olmayan sorular yöneltildiği kaydedilen başvuruda şöyle denilmiştir:
“Güncel olmayan sorular sormaya başladığında müvekkil şaşırmış, muhabirin neyi amaçladığını anlamamış, yine de gaflete düşerek sorulan sorulara cevap vermeye çalışmıştır. Muhabir ise kasten müvekkili sorgular gibi aynı soruyu defalarca tekrar ederek, tarih olarak birbiriyle alakasız, gündemle ilgisi bulunmayan sorular sorarak müvekkili yanıltmaya çalışmış, psikolojik baskıya maruz kalan müvekkilin verdiği tepkileri de kayda almıştır. Örneğin güncel bir sorunun ardından müvekkilden hemen Atatürk İlkelerini saymasını istemiş, hazırlıksız yakalanan müvekkil o anda bunu hatırlamadığını söylemiş, bunun üzerinden müvekkile ısrar etmiş, yine bu neviden bazı sorular sorarak müvekkili tabiri caizse köşeye sıkıştırmıştır. Bunun yanı sıra müvekkile güncel seçim ve siyasi partiler hakkındaki düşüncelerini de sormuş, müvekkil kendisini bütün bunlara cevap vermek zorunda hissetmiştir.”
Başvuruda, röportaj sonunda muhabire güven duymayan Sema Umutlu’nun, psikolojik baskı altında yapıldığı için bu röportajın yayınlanmasına izin vermediğini söylediği, ancak muhabirin “Bu akşam 00.30’da A Haberi izleyin” dediği savunulmuştur.
Şikayetçinin, o gece televizyonu izlediği ve röportajın yayınlanmayınca rahatladığı belirtilen başvuruda, “Ancak ertesi gün, 12.06.2018’de gece yarısı bir akrabası arayarak bir tanıdıklarının müvekkili A Haber’de gördüğünü ama gördüklerine çok şaşırdığını, televizyonda görünen kadının hiçbir soruya cevap veremeyen, konuşamayan, hiçbir şey bilmeyen biri gibi göründüğünü, bu kişinin müvekkil olamayacağını söylediğini aktarmış, A Haberde görüntülenen kişinin o olup olmadığını sormuştur. Bunun üzerine müvekkil programı izlemiş, röportajın izin vermemesine rağmen yayınlandığını, üstelik güncel konulara ait hemen hiçbir sorunun yayınlanmadığını, montajlar sayesinde kendisinin hiçbir soruyu bilemeyen biri gibi gösterildiğini, başka tepkilerinin montajla bazı soruların önüne ve arkasına eklendiğini fark etmiştir” denilmiştir.
Görüntülerin kasıtlı olarak şikayetçiyi bilgisiz ve cahil göstermek, insanların tepkisini çekmek ve küçük düşürmek üzere hazırlandığı savunulan başvuruda, şu ifadelere de yer verilmiştir:
“Müvekkil onur ve saygınlığının, şeref ve itibarının bu şekilde ihlal edildiğini düşünmektedir. 13.06.2018 tarihinde ise müvekkilin engelli oğlunun arkadaşı aramış, müvekkilin oğluna, annesinin Youtube’a düştüğünü söylemiştir. Bir Youtube Kanalı’ndan 12.06.2018 tarihinde yayınlanan görüntüleri müvekkilin engelli oğlu izlemiş, altına gelen yorumları okuyarak depresyona girmiş, halen bu nedenle ilaçlar kullanmakta ve evden dışarı çıkmak istememektedir.
Müvekkil, internet üzerinde en son Facebook üzerinden de paylaşılan bu görüntüleri nedeniyle evinden dışarı çıkamamakta, telefonlara cevap verememekte, kimseyle görüşememektedir. Şu an için psikolojik destek almaktadır. Nitekim kendisi İSKİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ nezdinde senelerce çalışmış, sonunda buradan emekli olmuş, çevresinde itibarlı, bilgili ve saygın bir kişi iken, A Haber tarafından yapılan bu haksız röportaj ile hedef gösterilmiştir.
Hakkında televizyon ve internet yoluyla yayınlanan, izin vermediği ve kendisini hedef haline getiren bu röportaj nedeniyle ağır şekilde rencide olmuş, video görüntüleri altında müvekkilin şahsen tanımadığı birçok kimse tarafından dile getirilen düşmanca ifadelere maruz kalmış, hakarete ve tehdide uğramış, itibarı zedelenmiştir.”
Şikayetçi başvurusuna şikayet edilen kanalda yayınlanan röportajın yayınlandığı aralarında Ak Parti ile ilgili olanların da bulunduğu 6 sosyal medya mecrasından görüntüleri de eklemiştir.

UZLAŞMA VE DİĞER KONULAR
Şikayet başvurusunun birer sureti A Haber Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Şefik Çalık ve muhabir Kerim Ulak’a hem mail, hem de posta ile ulaştırılmış, ‘alındı’ belgesi gelmiştir. Şikayet edilen Çalık ve Ulak, süresinde yanıt vermemiş, taraflar arasında uzlaşma sağlanamamıştır.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
Şikayetçi avukatının başvuruya eklediği belge ve görüntülerden, A Haber’de yayınlanan söz konusu 12 dakikalık röportajda Sema Umutlu’dan başka ile iki kadınla daha yapılan röportaj yer almıştır. Şikayetçi CHP taraftarıyken, diğer kadınlardan birinin Ak Partili, diğerinin MHP’li olduğu anlaşılmaktadır.
Her yayın organının kendisine göre yayın politikası vardır ve buna uygun yayın yapması doğaldır. Şikayete konu röportajın yayınlandığı A Haber televizyon kanalının çizgisi bellidir. Seçim sürecinde desteklediği parti lehine, karşıtı aleyhine yayın yapması da etik sınırlar içinde kaldığı sürece anlayışla karşılanmalıdır.
Şikayet edilen muhabir, söz konusu yayında şikayetçi Sema Umutlu’ya, birbirinden alakasız peş peşe sorular yöneltmiştir. İlk anda onun diş tedavisi nedeniyle ilacın etkisinde olduğunu anlamış olabilir ancak muhatabın durumunu anlatmasına karşın daha da üstüne gitmiş, onu şaşırtmıştır. Soru sormakla yetinmemiş, cevap alamadığı sorulara kendi yayın politikalarına uygun yanıtlar vermiştir. Şikayetçinin bunalıp sık sık ‘Allah’ım Yarabbim… Şu an çok heyecanlandım… Adımı bile sorsanız söyleyemeyeceğim” demesine karşın daha da üstelemiş; şikayetçinin hiçbir soruya doğru yanıt veremeyen, bilgisiz bir kişi olduğu izlenimi yaratılmasına neden olmuştur. Bu röportajın yayınlandığı sosyal paylaşım sitelerinde yapılan yorumlarda da Sema Umutlu’ya yönelik galiz küfürler yer almıştır.
Şikayetçiye ‘Atatürk ilkelerini’ soran; CHP amblemindeki 6 Ok’u saymasını isteyen ve ayrıntılı yanıtlar bekleyen muhabir, diğer 2 kadınla röportajda hiçbir ayrıntıya girmemiştir. Örneğin, aynı yerde röportaja katılan MHP’li kadın seçmene Alparslan Türkeş’in ‘Dokuz Işık’ prensiplerini saymasını istememiştir.
Elbette şikayetçi de böyle bir röportaja katılmayabilir, baştan reddedebilirdi. Ancak olay diş tedavisine verilen molada gerçekleşmiş; şikayetçi henüz tedavide verilen ilacın etkisi altındadır, katıldığı röportajda neyle karşılaşacağını ve sonucun ne olacağını hesap edememiştir.
Şikayet edilenin bu durum karşısında ‘Ben röportajımı yaparım, sorularımı sorarım, ne söylediyse de yayınlarım. Röportaja katılmasaydı’ mantığıyla hareket etmesinin etik açıdan sorunlu olduğu değerlendirilmelidir.
Açıklanan bu nedenlerle söz konusu haberde Basın Meslek İlkeleri’nin “Kişileri ve kuruluşları eleştiri sınırlarının ötesinde küçük düşüren, aşağılayan veya iftira niteliği taşıyan ifadelere yer verilemez” şeklindeki 4’uncü maddesi,
“Gazeteci görevini taşıdığı sıfatın saygınlığına gölge düşürebilecek yöntem ve tutumlarla yapmaktan sakınır” şeklindeki 12’nci maddeleri ihlal edilmiştir.
Basın Konseyi Yüksek Kurulu, 12 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda röportajı yapan A Haber muhabiri Kerim ULAK ve Sorumlu Müdürü Şefik ÇALIK hakkında, Basın Meslek İlkeleri’nin 2 maddesini ihlalden oybirliğiyle ‘kınama’ kararı aldı.

BASIN KONSEYİ, AKŞAM GAZETESİ MUHABİRİ ERCAN ÖZTÜRK HAKKINDA ŞİKAYETTE ‘UYARI’ KARARI ALDI

13.08.2018
Akşam Gazetesinde 17.06. 2018 günü yayımlanan ‘Beylikdüzü Belediyesi’nde FETÖ’ye ihale kıyağı’ başlıklı haberle ilgili şikayet.

KARAR
Basın Konseyi Yüksek Kurulu, 13.08.2018 tarihinde 12 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda, Akşam Gazetesi Muhabiri Ercan ÖZTÜRK hakkında Basın Meslek İlkeleri’nin iki maddesini ihlalden oy çokluğuyla ‘uyarı’ kararı aldı.

REFERANS: 2018- 25
ŞİKAYETÇİ: Beylikdüzü Belediye Başkanı Ekrem İMAMOĞLU’nun vekili Av. Kemal POLAT
ŞİKAYET EDİLEN: Akşam Gazetesi muhabiri Ercan ÖZTÜRK
ŞİKAYET KONUSU:
Akşam Gazetesi’nde 17.06.2018 tarihinde Ercan Öztürk imzasıyla yayımlanan ‘Beylikdüzü Belediyesi’nde FETÖ’ye ihale kıyağı’ başlıklı haberle ilgili Beylikdüzü Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun avukatı Kemal Polat, gerçeğe aykırı haber yapıldığını ve müvekkilinin kişilik haklarına saldırıldığını savunarak 03.07.2018 tarihinde şikayette bulunmuştur.
Şikayet konusu ‘Beylikdüzü Belediyesi’nde FETÖ’ye ihale kıyağı’ başlıklı haberin
spotunda ‘CHP’li Beylikdüzü Belediyesi’nin, kayyum atanana kadar FETÖ’nün kanalı Elapro’da yöneticilik yapan Özkarabekir’e ihale üstüne ihale verdiği ortaya çıktı’ denilmiştir.
Başkan İmamoğlu’nun CHP ilçe başkanlığı yaptığı dönemde, Ak Partili yerel yönetimleri ‘İhale alınmaz, verilir’ diye eleştirdiği hatırlatılan haberde, şu ifadeler yer almıştır:
“İmamoğlu’nun, 50 bin lira sermayeli bir şirkete 3 yıl içinde 40 milyon liralık ihale verdiği ortaya çıktı. Ballı torba ihaleleri peş peşe alan firma sahibi ise, CHP’li Başkan’ın yakın arkadaşı Cengiz Özkarabekir’den başkası değil.
Geçen yıla kadar toplamda 19 milyon liralık ihaleyi arkadaşının firmasının kazanasını sağlayan İmamoğlu, sadece bu yıl tek bir ihaleyi 10 aylık süreyle 14 milyon 162 bin 910 liraya çıkardı. İhale süresince ELAPRO adlı firmadan başka hiçbir katılımcı firmanın olmaması da ayrıca dikkat çekti.
İhalede yok yok. Kültürel etkinlikler hizmeti organizasyonlarını kapsayan ihale hizmetleri içerisinde, konser etkinlikleri, festivaller, milli bayram kutlamaları, Türk bayrağı satın alımı, mısır ikramı ve yemek servisi gibi onlarca farklı başlıklarda alımlar bulunuyor.”
Şikayetçi Beylikdüzü Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun avukatı Kemal Polat yaptığı başvuruda, haberde ’Müvekkilinin, arkadaşı Cengiz Özkarabekir’in şirketine milyonlarca liralık ihale verdiği, bu kişinin daha önce FETÖ’nün kanalı Elapro’da çalıştığı için müvekkilin başkanlığını yaptığı Beylikdüzü Belediyesi’nin aslında FETÖ’ye para vermiş olduğu’ iddiasının yer aldığını savunmuştur. Muhabir Ercan Öztürk’ün, daha önce yine müvekkili ile ilgili bir haberini Basın Konseyi’ne şikayet ettiklerini ve buna ‘uyarı’ kararı verildiği için bu haberi yaptığı ileri sürülen başvuruda, Beylikdüzü Belediyesi tarafından bahsi geçen kişiye hiçbir ihale verilmediği, ihale alan Elapro adlı şirketin FETÖ ile ilgisi olmadığı, söz konusu kişinin bu şirketle hiç bir ortaklık ve yöneticilik bağı olmadığının İstanbul Ticaret Odası kayıtlarından da görüleceği vurgulanmıştır.
Şikayet edilenin, basın mesleğini kişisel çıkarlara alet ettiği öne sürülen başvuruda şu ifadeler yer almıştır:
“Haberde müvekkilin, Cengiz Özkarabekir isimli şahsa başkanlığını yürüttüğü Beylikdüzü Belediyesi aracılığıyla ihale verdiği belirtilmiştir. … Özkarabekir’e müvekkil Ekrem İmamoğlu veya başkanlığını yürüttüğü Beylikdüzü Belediyesi tarafından herhangi bir ihale verilmemiştir. Haberde bahsi geçen şirkette (Elapro) Cengiz Özkarabekir hiçbir zaman ortaklık ya da yöneticilik yapmamıştır… bahsedilen kişinin FETÖ’nün kanalı Elapro’da yöneticilik yaptığı, bu vasıtayla müvekkilin aslında FETÖ/PDY terör örgütüne ihale verdiği şeklinde zorlama ilişkiler kurulmuş ve müvekkilin FETÖ’ye ‘ihale kıyağı’ yaptığı şeklinde kendisine kötü niyetli olarak suç isnat edilmiştir…
Cengiz Özkarabekir’in bu şirketle hiçbir ilgisi olmadığı gibi bahsi geçen Elapro adlı şirket ya da ortakları hakkında FETÖ konusunda herhangi bir soruşturma ya da kovuşturma hiçbir zaman olmamıştır…
Beylikdüzü Belediyesi’nin verdiği bir ihalenin Cengiz Özkarabekir’in Elapro şirketine verildiği, bu kişinin FETÖ’nün kanalında çalıştığı, şeklinde gerçek dışı ve zorlama ilişkiler kurulmuş, belediye tarafından verilen paranın aslında FETÖ’ye verildiği şeklinde, hiçbir dayanak olmadan müvekkile suç isnat edilmiştir.”
Başvuruda, siyasetçilerin kendi haklarındaki haberlere, eleştirilere ve hatta kaba üslup kullanılmasına tahammül göstermesi gerektiği de vurgulanmış, ancak şikayet konusu haberde bu sınırların fazlasıyla aşıldığı, halen belediye başkanlığı görevini yürüten, öncesinde de saygın bir işadamı olan Ekrem İmamoğlu’nun, ‘ihaleye fesat karıştıran’, ‘terör örgütüne para veren bir kişi’ olarak gösterilerek kişilik haklarının zedelendiği savunulmuştur.
Haberin maddi ve görünür gerçeklilikle örtüşmediği savunulan başvuruda, “Basın halkın gerçekleri öğrenme hakkının aracıdır. Basının görevi gerçek olanı açıklamaktır. Gerçeklik orta düzeydeki bir okuyucunun basında yer alan bir haberden veya yazıdan edindiği kanıya göre belirlenir. Haber veya yazıda gerçek dışılık veya abartı orta düzeydeki bir okuyucu üzerinde, gerçek olan olaydan başka bir anlam çıkarmak sonucu doğruyorsa, hukuka aykırılık söz konusudur” denilmiştir.
Başvuruda basın özgürlüğünün sınırsız olmadığı; basın özgürlüğü ile kişilerin temel hak ve özgürlüklerinin karşı karşıya geldiğinde birinin diğerine üstün tutulmaması; haberin olduğu gibi verilmesi, kişisel amaç ve düşüncelerle habere katkı yapılmaması; özle biçim arasındaki dengenin korunması gerektiğini vurgulanarak, “Bu ilkeler gözetilmeden yapılan yayın. hukuka aykırılık oluşturur ve böylelikle kişilik hakları saldırıya uğramış olur” denilmiştir.
Şikayetçi başvurusuna, şikayet konusu haberle ilgili Büyükçekmece 3. Sulh Ceza Hakimliği’nin 21.06.2018 tarihli erişimin engellenmesi ve 13.07.2018 tarihli tekzip kararlarını; benzer olaylarla ilgili Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını; Yargıtay içtihatlarını ve haberde adı geçen şirketle ilgili sicil kayıtlarını da ekleyerek, şikayet edilen muhabir hakkında Basın Meslek İlkeleri’nin ilgili maddelerine göre ‘kınama’ kararı verilmesini talep etmiştir.
UZLAŞMA VE DİĞER KONULAR
Şikayet başvuru yazısı, Akşam Gazetesi muhabiri Ercan Öztürk ve Sorumlu Müdürü Özkan Demir’e hem mail, hem de posta ile ulaştırılmış, ‘alındı’ belgesi gelmiştir. Şikayet edilenin avukatı Nurtekin Deniz tarafından, şikayetçinin iddialarına karşılık 6 sayfa yanıt ile buna eklenen 64 sayfa belge 10.07.2018 tarihinde Basın Konseyi Genel Sekreterliği’ne elden teslim etmiştir.
Şikayet edilen yanıtında, haberin Kamu İhale Kurumu’na ait EKAP-Elektronik Kamu İhaleleri Platformu alanında yer alan bilgi ve belgelerle yapıldığını savunularak, bu haberin ’sair mecraların haberleriyle kamuoyunda ‘aleniyet’ kazanan somut olaya dayanılarak yapıldığı’ ifadesine yer verilmiştir.
Beylikdüzü Belediyesi’nin haberde adı geçen şirkete verdiği ihalelerle ilgili Kamu İhale Kurumu belgelerinin de eklendiği yanıtta, “ELAPRO Ajans Yapım Reklam Organizasyon Tic. Ltd. Şti yetkilisi ve çoğunluk pay sahibi olan Serdal TAŞKIN ve Kaan GÖKGÖZ; belgeselin prodüksiyonunu yapan Timsah Film Yapımevi Organizasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’de Cengiz ÖZKARABEKİR ile birlikte ortak oldukları … Özkarabekir’ in elemanı olduğu Bugün Televizyonu’nun, FETÖ’cü olduğu ve Milli Güvenliğe tehdit oluşturduğu gerekçesiyle kapatıldığı… Sus Prodüksiyon A.Ş.’de Rasih Yılmaz ile Cengiz Özkarabekir’in kurucu ortak olduğu… Rasih Yılmaz’ın FETÖ’nün medya yapılanmasına ait soruşturmada gözaltına alındığı..” ifadelerine yer verilmiş, bu şirketlerin sicil belgeleri, aldıkları ihalelerin listeleri, Bugün TV’nin kapatıldığı ilişkin Kanun Hükmünde Kararname, FETÖ soruşturmasında gözaltına alınanlarla ilgili belge ve haber kupürleri de bulunmaktadır.
Yanıtta ayrıca, haberde adı geçen Cengiz Özkarabekir’in, şikayet edilen muhabirin daha önce yaptığı haberlerle ilgili savcılığa yaptığı başvurulara ‘kovuşturmaya yer olmadığı’ kararı verildiği savunularak, “Keza yakınıcının hakkında yapılan haberlerin mesnetsiz olup kişilik haklarına saldırıldığı iddiasıyla mahkemelerden talep ettiği ‘Düzeltme ve Cevap’ istemleri de; haberlerin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir” denilmiştir. Bunlarla ilgili belgeleri ekleyen şikayet edilenin yanıtında şu ifadeler de yer almıştır:
“Ülkemizde bazı belediyelerin halka hizmetten ziyade, yakınlarına/yandaşlarına rant sağlama yarışına girdiği iddialarıyla çalkalandığı. Birçok belediye başkanının fukara halkın paralarıyla kendilerine gösterişli saraylar inşa edip, milyon dolarlık arabalarla hava attığı. Ve yine birçoğunun yapılan soruşturma ya da yargılama sonucu görevlerinden uzaklaştırıldığı yönünde kamuoyuna yansıyan gerçekler nazara alındığında, somut olaylara, resmi bilgi/belgelere dayalı bir haberin zorlamalı çıkarımlarla kişilik haklarına saldırı kastı taşıdığını söylemek haksızlıktır.”
Şikayet edilen yanıtında, şikayetçinin açtığı her dava ve yaptığı her şikayette, yakındığı gazete/muhabir aleyhine İstanbul 24.Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açtığı davada lehine ‘manevi tazminata hükmedildiğini’ ve buradan hareketle de hakkındaki haberlerin hukuka aykırılığından dem vurduğu görüşü savunularak, bu kararın Yargıtay’da bozulduğu ve kesinleştiği; dolayısıyla Basın Konseyi’nin 2013/24-25 sayı ile verdiği ‘UYARI’ kararının anlamsızlaştığı için kaldırılması istenmiştir.
Gazeteciliğin ‘kuşkuları kurcalama sanatı’ da olduğuna yer verilen yanıtta, “Hukukumuz ‘haber verme’ görevi yapıldığında fiilin hukuka uygunluğunu kabul etmiştir. Bu nedenle haber verenin, haberin gerçekliğini kanıtlamak hükümlülüğü olamaz… Hukukumuz haberin görünür duruma uygun olmasını, haberin doğru olduğunun kabulü için yeterli görülürken… Haber verildiğinde bilinen, mevcut olan şart ve durumlara göre gerçek olursa, sonradan bu şart ve durumların değişmesi ve haberin gerçek olmaktan çıkması, haberin gerçek olması şartına tesir etmez” ifadeleri de yer almıştır.
Hukukun, gazetecilere maddi gerçeği araştırmak ve kanıtlamak gibi bir sorumluluk veya zorunluluk yüklemediği ileri sürülen yanıtta, “Gazeteci bir olayı hukukun öngördüğü güncellik unsuru itibarıyla en kısa zamanda haber yapmak durumunda olduğundan, onun somut olaylar karşında ‘karanlık geçmişin mirasçısıymış gibi suskunluk beklentisi içinde kalması beklenemez” denilmiştir.
Şikayet edilenin Yargıtay içtihatları, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarından örnekler de verdiği yanıtta, demokrasi ve ifade özgürlüğünün önemini vurgulayan şu ifadeler de yer almıştır:
“Demokrasi bir öğreti, disiplin, terbiye ve haklara saygı rejimidir. Ülkemizin sorunlarla kuşatıldığı, sosyal hukuk devletinin her geçen gün yaralandığı, kuralsızlığın kurala, hukuksuzluğun geleneğe dönüşmekte olduğu günümüzde, somut olayları objektif şekilde kamuoyuna aktarmanın da saldırı olarak değerlendirilmesi doğru olamaz.
Basının görevi, sırça köşkten vatandaşa bakıp kendilerine ‘sahiplik’ vehmedenlere alkış tutmak değil; kamuoyuna intikal etmekle ‘aleniyet’ kazanmış. Hukuka aykırı eylemlere bulaştığı iddiasıyla yargıya intikal etmiş her olayda kamuoyunu bilgilendirmektir.
Basının görevini yerine getirebilmesi için özgür/bağımsız olması şarttır. Ve basının kamuoyunu yakından ilgilendiren hususlarda, abartıya ve hatta tahrik yoluna başvurması hukukun kabulüdür. Yani gazeteci; ‘hukuk güvencesindeki hakkını kullandığından’ onun icra ettiği fiil ‘hak icrası’ sonucu olduğundan, haber kişilik haklarına saldırı olarak nitelenemez.
Olayda kişiliği zedeleyen husus haber değil, isnat olunan iddia ya da olaylara bir şekilde muhatap olanların kusur ve kabahatleridir. İnandırıcılığı/doğruluğu resmi bilgi ve belgelerle desteklenen, kamuoyunda aleniyet kazanan iddialara dayalı haberin, kişilik haklarına saldırı olduğu söylenemez.
Müvekkil gazete/muhabir tarafından yakınıcı hakkında yapılan haberlerin hukuka uygun, doğru olduğu gerekçesiyle yakınıcı şikayetlerinin reddedildiği. Niza konusu haber ve dille getirilen sair haberler hakkında yargıya ilettiği şikayetlerinin reddedildiği aşikarken, yargısal gerçeği, haberlerin dayandığı resmi bilgi ve belgeleri görmezden gelerek Basın Konseyi nezdinde yakınması tuhaftır.
Diğer bir anlatımla da niza konusu haberi; yakınıcının bunca hukuksuz işin/olayların öznesi olduğuna ilişkin yargıya intikal etmiş iddialara, devlet televizyon ve haber ajansı haberleriyle kamuoyunda aleniyet kazanmış somut olaylara ve devlet yetkililerin söylemelerine dayalı olduğu gözetildiğinde; yakınıcının yasal mesnedi bulunmayan, hukuki dayanaktan yoksun iddialarına itibar edilemez. Bu itibarla da şikayet/yakınma konusu olayda uzlaşma isteğimizin olmadığını ve yukarıda dile getirilen realiteler tahtında yakınıcı isteminin reddine karar verilmesini diliyoruz. Saygılarımızla.”
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
Şikayet edilen haberin konusu, Beylikdüzü Belediyesi’nin kültürel etkinlikler, organizasyonlar ve yemek servisi gibi farklı hizmetlerini kapsayan 14 milyon 162 bin 910 liralık ihale ve bu ihaleyi alan şirkettir. İhale bilgileri açık kaynak olan Kamu İhale Kurumu internet sitesinde de yer almaktadır.
Kamu kaynaklarını kullananların özellikle yerel yönetimlerin icraatı; büyük meblağlara ulaşan ihalelerde kayırma ve usulsüzlük olup olmadığı halkın ilgisini çeker. Bu tür haberlerin basında yer almasında kamu yararı olduğu yadsınamaz.
Gazetecinin olup bitenlerden halkı haberdar etmesi; ihalelerin kimler tarafından kimlere verildiğini ve perde arkasını araştırıp haberleştirmesi; gerektiğinde bu kadar hizmet için bu kadar büyük meblağ harcanmasını eleştirmesi hatta en sert üslupla karşı çıkması bile doğal karşılanmalıdır. Ancak gazeteci bunu yaparken mutlaka gerçeğe ulaşmak, ona sadık kalmak zorundadır ve çarpıtmamak durumundadır.
Şikayet konusu haberde ise kesin hüküm arz eden ‘Beylikdüzü Belediyesi’nden FETÖ’ye ihale kıyağı’ başlığı atılmış ve ‘CHP’li Beylikdüzü Belediyesi’nin kayyum atanana kadar FETÖ’nün kanalı Elapro’da yöneticilik yapan Özkarabekir’e ihale üstüne ihale’ spotu kullanılmıştır. Şikayetçi için ‘50 bin lira sermayeli bir şirkete 3 yıl içinde 40 milyon liralık ihale verdiği ortaya çıktı. Ballı torba ihaleleri peş peşe alan firma sahibi ise CHP’li Başkan’ın yakın arkadaşı Cengiz Özkarabekir’den başkası değil” denilmiştir.
Kısacası, Beylikdüzü Belediyesi’nden ihale alan şirketin ‘FETÖ şirketi’, yöneticisinin de Cengiz Özkarabekir olduğu, şikayetçi Başkan İmamoğlu’nun da belediyenin ihalelerini arkadaşı olduğu ileri sürülen bu kişi aracılığı ile ‘FETÖ şirketlerine verdiği’ yazılmıştır.

Oysa şikayet edilenin 6 sayfalık yanıtına eklediği 64 sayfalık belge arasında, ihale alan Elapro Şirketi’nin FETÖ şirketi ve Cengiz Özkarabekir’in bu şirketin yöneticisi olduğuna dair belge bulunmamaktadır. Sunulan 22 belge arasında sadece;

1- Elapro Şirketi’nin (haberde ihaleyi alan şirket) iş ilişkisinde bulunduğu Timsah Film’de, Cengiz Özkarabekir’in, Serdal Taşkın ve Kaan Gökgöz ile eski ortak olduğu (Belge 3)
2) Cengiz Özkarabekir’in bir dönem çalıştığı Bugün TV’nin FETÖ/PDY kuruluşu olduğu gerekçesiyle Kanun Hükmünde Kararname ile kapatıldığı (Belge:4)

3) Cengiz Özkarabekir’in, Sus Prodüksiyon Organizasyon şirketinin eski yöneticisi olduğu (Belge:5)
4) Sus Sus Prodüksiyon Organizasyon Yönetim Kurulu Başkanı Rasih Yılmaz’ın 30 Ağustos 2016 günü FETÖ/PDY soruşturmasında Mersin’de gözaltına alındığı (Belge:6)
haberde adı geçen kişi ve şirketle ilgilidir. Diğer 18 belge şikayet konusu haberle ilgili olmayıp tarafların daha önce yargıya yaptıkları başvurular, mahkemelerin verdiği kararlar ve haber kupürleridir.
Hem şikayetçinin başvurusunda, hem şikayet edilenin verdiği detaylı yanıtta yer alan İfade ve Basın Özgürlüğünü bugün eriştiği uluslararası standartta yorumlandığı Yargıtay içtihatları, AİHM kararları ve Basın Hukuku konusunda otoritelerin kitaplarından yapılan alıntılar değerlidir ve memnuniyetle karşılanmalıdır. Bunlar ifade ve basın hürriyeti açısından uygar dünyanın ulaştığı normlardır.
Ancak, şikayet konusu haber, ifade ve basın özgürlüğü, meslek etiği açısından bu standartlara uymamaktadır. Haberde bilgilendirmek ve eleştirmekten ziyade, belgelerin ortaya koyduğu gerçekle uyuşmayan bilgilerin ve sübjektif yorumların yer almasıyla olay bağlamından kopmuştur.
Şikayet edilenin, yanıtına eklediği belgelerdeki şirket sicil kayıtlarını bile dikkate alınmadan, önyargıyla şikayetçinin ‘FETÖ’ye ihale kıyağı yaptığı’ yazılmıştır. Kanıtı konulmayan iddialar ve sübjektif yorumlarla İstanbul’un en önemli ilçelerinden birinin belediye başkanı olan şikayetçi, ülkeyi işgale kalkışan FETÖ/PDY örgütüne ‘kaynak aktaran’ kişi olarak gösterilmiştir. İspata muhtaç suçlamalar; hüküm arz eden ifadelerle haber, bilgi vermekten ziyade ‘algı’ oluşturmaya yöneliktir.
Tarafların, şikayet konusu haberle doğrudan ilgili olmayan iddiaları ve bunlara verilen yanıtlarla sundukları dokümanlar ve taleplerin bizim konumuz dışında olduğu değerlendirilmelidir.
Açıklanan bu nedenlerle söz konusu haberde Basın Meslek İlkeleri’nin “Kişileri ve kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşüren, aşağılayan veya iftira niteliği taşıyan ifadelere yer verilemez” şeklindeki 4’üncü maddesi,
“Yasaların suç saydığı eylemler, gerçek olduğuna inandırıcı makul nedenler bulunmadıkça kimseye atfedilemez” şeklindeki 10’uncu maddesi ihlal edilmiştir.
Basın Konseyi Yüksek Kurulu, 12 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda konuyu görüşerek, Akşam Gazetesi Muhabiri Encen ÖZTÜRK imzalı haberde Basın Meslek İlkeleri ihlali olduğuna karar verirken; 5 üye ‘kınama’, 7 üye ‘uyarı’ kararı verilmesini istedi. Basın Konseyi Yüksek Kurulu yaptığı oylamada oy çokluğuyla Ercan Öztürk hakkında ‘uyarı’ kararı aldı.

,

BASIN KONSEYİ, ANADOLU AJANSI İLE İLGİLİ BAŞVURUDA ‘ŞİKAYETİN YERSİZLİĞİ’ KARARI ALDI

11.07.2018

Anadolu Ajansı’nın 24 Haziran 2018 tarihinde yayınladığı ‘Samsun’da uyuşturucu operasyonu’ başlıklı haberle ilgili İlknur Çamur tarafından yapılan şikayet.
KARAR
Basın Konseyi Yüksek Kurulu 11 Temmuz 2018 günü 21 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda konuyu görüştü. Kurul, 1’e karşı 20 oyla Anadolu Ajansı hakkında yapılan başvuruyla ilgili oy çokluğuyla ‘şikayetin yersizliği’ kararı aldı.

REFERANS: 2018- 24

ŞİKAYETÇİ: İlknur ÇAMUR (0542 234 16 67)
Hürriyet Mahallesi Refahiye Sokak No: 15 İLKADIM / SAMSUN

ŞİKAYET EDİLEN: Metin MUTANOĞLU
Anadolu Ajansı Genel Yayın Yönetmeni

ŞİKAYET KONUSU:
Anadolu Ajansı tarafından 24 Haziran 2018 tarihinde yayınlanan, Samsun’da yapılan bir uyuşturucu operasyonuyla ilgili haber, birçok gazete ve internet haber sitelerinde yayınlanmıştır. Haberde, tutuklanan şüpheli 35 yaşındaki Gökhan Çamur’un adının açık olarak yazılması üzerine annesi İlknur Çamur şikayette bulunmuştur.
Şikayet edilen ‘Samsun’da uyuşturucu operasyonu’ başlıklı haberde, polisin yaptığı operasyonda gözaltına alınan şüphelinin tutuklandığı belirtilerek şöyle denilmiştir:
“İl Emniyet müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şubesi ekipleri, Gökhan Çamur’un elinde bulunan sentetik uyuşturucuyu piyasaya süreceği bilgisi üzerine çalışma başlattı.
Çamur’un bulunduğu aracı, İlkadım ilçesi Reşadiye mahallesinde durdurmak isteyen ekipler, yaya olarak kaçmaya çalışan şüpheliyi kovalamaca sonucu yakaladı.
Ekipler, araçta yaptıkları aramada paketler halinde 800 gram sentetik uyuşturucu, iş yerinde de 753 paket kaçar sigara ele geçirdi.
Şüphelinin Yenidoğan Mahallesi’nde bir evin tuvalet boşluğunda sakladığı 104 gram sentetik uyuşturucu da bulundu.
Gözaltına alanın ve emniyetteki işlemlerin ardından adliyeye sevk edilen zanlı tutuklandı.”
Haberde adı geçen Gökhan Çamur’un annesi İlknur Çamur, şikayet başvurusunda oğlunun adının rumuzlu yazılması gerektiğini; bunun yapılmayıp kişilik haklarının ihlal edildiğini savunmuştur.

Başvuruda, “Samsun da oğlum Gökhan Çamur (35) tutuklanmasıyla ilgili Anadolu Ajansı açık ismiyle haber yapmıştır, ismini rumuz olarak vermemiştir oğlumun kişilik hakları ihlal edilmiştir basın meslek ilkeleri kapsamında gereğinin yapılmasını rica ederim” ifadelerine yer verilmiştir.

UZLAŞMA VE DİĞER KONULAR
Şikayet başvurusu Anadolu Ajansı Genel Yayın Yönetmeni Metin Mutanoğlu’na hem e-mail, hem de postayla iletildi.
Bildirimin yapıldığına ilişkin ‘alındı’ belgesi geldi. Ancak muhatap, süresinde herhangi bir yanıt vermedi, taraflar arasında uzlaşma sağlanamadı.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
Şikayet konusu haber, uyuşturucu ticareti gibi hem gençlik için büyük tehlike olan; hem de toplumun geleceğini tehdit eden önemli bir sorunla ilgilidir.
Uyuşturucu ticareti yapmakla suçlanan ve polisin takibinde olan kişi, operasyon sonucu yakalanmış; emniyetteki işlemlerin ardından sevk edildiği adliye tutuklanmıştır.
Haberin dayandığı olay, kişinin gözaltına alındığı, tutuklandığı gerçektir; haberde herhangi bir yanlıştan söz edilmemektedir. Uyuşturucu gibi önemli bir konu toplumu yakından ilgilendirmektedir. Bu haberin yayınlanmasında şüphesiz kamusal yarar bulunmaktadır.
Şikayet başvurusunda da bunlarla ilgili herhangi bir itiraz bulunmamaktadır. Şikayetçi, sadece tutuklanan oğlunun adının açık yazılmasının, kişilik haklarının ihlal edildiğini savunmaktadır.
Oysa haberde adı geçen ve uyuşturucu ticareti gibi önemli bir konuda suçlanan Gökhan Çamur, polis tarafından gözaltına alınmakla kalmamış, sevk edildiği adliyede hakim huzuruna çıkarılıp tutuklanmıştır. Suçlu olup olmadığı elbette yargılama sonunda ortaya çıkacaktır.
Tutuklanan kişinin adının özel durumlar hariç rumuz olarak yazılma zorunluluğu bulunmamaktadır. Söz konusu kişi 35 yaşındadır yani reşittir; adının rumuz olarak yazılmasını gerektirecek özel durumu da görülmemektedir. Uyuşturucu ticareti olaylarında tutuklananların adlarının açık yazılması basında yaygın bir uygulamadır.
Haberde peşinen suçlu olarak gösterilmedikçe tutuklanan kişinin adının açık yazılmasında etik açıdan herhangi bir sakınca bulunmamaktadır. Aksi halde kişilerin adlarının, davalar kesinleşinceye (Yargıtay aşaması tamamlanana) kadar rumuz olarak yazılması zorunlu olacaktır. Üstelik şikayet konusu haberde adı geçen Gökhan Çamur’a ‘suçludur’ denilmemiş, herhangi bir yorum yapılmadan gözaltına alınıp tutuklandığı yazılmış, objektiflik ilkesi gözetilmiştir.
Açıklanan bu nedenlerle Basın Meslek İlkeleri’nin ihlali söz konusu değildir.
Basın Konseyi Yüksek Kurulu, 21 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda, Anadolu Ajansı hakkında yapılan şikayet başvurusunu görüştü, oy çokluğuyla ‘şikayetin yersizliği’ kararı aldı.

BASIN KONSEYİ, HÜRRİYET EGE GAZETESİ İLE İLGİLİ BAŞVURUDA ‘ŞİKAYETİN YERSİZLİĞİ’ KARARI ALDI

11.07.2018

Hürriyet Ege ilavesinde yayımlanan ‘Tamamı Çöpten’ başlıklı, haberle ilgili şikayet başvurusu.
KARAR
Basın Konseyi Yüksek Kurulu, 11 Temmuz 2018 günü 21 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda, Hürriyet Ege gazetesinde çıkan haberle ilgili şikayeti görüştü. Kurul, Hürriyet Ege Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Nejat Bekmen hakkındaki başvuruyla ilgili oybirliği ile ‘şikayetin yersizliği’ kararı aldı.

REFERANS: 2018- 23

ŞİKAYETÇİ: Ramazan Duran (r.duran55@hotmail.com) (GSM: 0 545 243 16 09)

ŞİKAYET EDİLEN:
Hürriyet Ege Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Nejat Bekmen
Şehitler Caddesi No:16/1 Alsancak / İZMİR
ŞİKAYET KONUSU:
Hürriyet Ege ilavesinde 30 Mayıs 2018 tarihinde birinci sayfada fotoğraflı yayınlanan ‘Tamamı Çöpten’ başlıklı haberde adı geçen Ramazan Duran, ‘aşağılayıcı’ ifadeler kullandığını öne sürerek şikayette bulundu.

Şikayetçi Ramazan Duran, Basın Konseyi’ne e-mail yoluyla gönderdiği başvuruda, aynı gün Hürriyet Ege’de kendisiyle ilgili haber yayımlandığını belirterek şöyle demiştir:
“30 Mayıs 2018 Çarşamba günü Hürriyet Ege gazetesinde hakkımda yayımlanan haberin doğru olmadığından şikayetçiyim. Haberin özü dışında yayın yapılmıştır. Benim verdiğim röportaj ile alakası olmayan aşağılayıcı nitelikte haber başlığı yayımlanmıştır. Şahsım bu durumdan memnun olmadığı gibi gerekli mercilere şikayette bulanacağımı arz ederim.”

Haber, Hürriyet Ege’nin birinci sayfasında göbekten 4 sütun üzerine; birinde şikayetçiyi çalışırken gösteren 3 fotoğrafla yer almıştır. Anadolu Ajansı muhabiri Ali Rıza Akkır imzalı ‘Tamamı Çöpten’ başlıklı haber, “Fethiye’de cam sanatçısı Ramazan duran sokaktan topladığı ya da çarşı esnafının verdiği şişeleri eriterek yamaç paraşütü, caretta caretta, deve, çiçek motifli hediyelik eşyalara dönüştürüyor. Duran, ’Bu işin yayılması ve öğrenilmesini taraftarıyım diyerek meraklılarını atölyelere yönlendiriyor” ifadelerinden ibarettir.
UZLAŞMA VE DİĞER KONULAR
Şikayet başvurusu 18.06.2018 tarihinde hem e- mail hem de posta ile Hürriyet Ege gazetesi yazı işleri müdürü Nejat Bekmen’e iletilmiştir. Şikayet edilen, 26.06.2018 tarihinde yanıt vermiştir. Taraflar arasında uzlaşma da sağlanamamıştır.
Şikayet edilen Nejat Bekmen verdiği yanıtta, haberin Anadolu Ajansı tarafından servis edildiğini, kendilerinin de hem ajans hem de muhabirin imzasıyla kullandıklarını belirtmiştir. Anadolu Ajansı haberinin bir kopyasını gönderen Bekmen, iki sayfa uzunluğundaki bu haberi özünü bozmadan kısaltarak kullandıklarını vurgulamıştır. Bekmen yanıtında, “Keza bu haber metni incelendiğinde şikayetçi Ramazan Duran’ın cam sanatçısı olduğu, sokaktan veya çarşı esnafından topladığı camları eriterek hediyelik eşyaya dönüştürdüğünün belirtildiği görülmektedir. Bu hususlar Anadolu Ajansı haberinde de aynen yer almaktadır” demiştir.
Haberde kamu yararı ve toplumsal ilgi bulunduğu kaydedilen şikayetçi yanıtında şu ifadeler yer aldı:
“Atık camların yeniden kullanıldığı ve dönüştürüldüğünün belirtilmesi ’aşağılayıcı’ bir durum değil, tam aksine ‘takdir edilen’ bir durumdur. Bu noktada haberde ismi yer alan Ramazan Duran’ın haber hakkında ‘aşağılayıcı’ nitelendirmesinde bulunması kabul edilemez…. Netice olarak Ramazan Duran’ın, Basın Konseyi’ne yaptığı şikayete dair iddiaları kabul edilemez…. Şikayete konu haber hukuka ve bası meslek ilkelerine uygundur… Haberde şikayetçinin kişilik haklarına bir saldırı da söz konusu değildir. Şikayetin reddine karar verilmesini saygı ile dilerim.”
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
Hürriyet Ege gazetesinin birinci sayfasında yayımlanan ‘Tamamı Çöpten’ başlıklı haber Anadolu Ajansı’nın haberidir. Hürriyet’in bölge ilavesi olan Hürriyet Ege, kendi bölgesiyle ilgili bu örnek olayın haberini, birinci sayfasından en güzel şekilde haberleştirmiştir.
Şikayet edilenin gönderdiği yanıta eklediği Anadolu Ajansı’nın haberi, iki sayfa uzunluğunda, tali bilgilerin de yer aldığı detaylı haberdir. Şikayetçinin ustasından öğrendiği bu işi 15 yıldır yaptığı, daha önce İstanbul’da çalıştığı, tezgahının bulunduğu yerin adresi, yaptığı ürünlerin fiyatı, müşterilerinin kimler olduğu, hem kendisinin açıklamaları hem de onu öven arkadaşlarının açıklamaları detaylı şekilde haberde yer almıştır.
Haber ajansları doğası haberi tüm detaylarıyla verir. Zira ajansın, gazete gibi haberi belli alana sığdırma zorunluluğu yoktur. Abonelerine haberin istedikleri unsurunu öne çıkarabilmeleri seçeneğini sunduğu için detaylı haber servise koymaktadır. Haber paragraf fazla olmuş fark etmez. Ancak gazeteler için durum farklıdır, editörler değil paragrafı ve cümleyi, kelimeyi bile tasarruflu kullanmak zorundadır.
Hürriyet Ege, Anadolu Ajansı’nın geçtiği şikayet konusu haberi iyi bir mizanpaj ve çarpıcı başlıkla; özünü bozmadan ve şikayetçinin sözlerine de tırnak içinde yer vererek sayfasına aktarmıştır. Üstelik ajansın rumuzunu ve muhabirinin adını da kullanarak, çoğu zaman gazetelerin göz ardı ettiği meslek kuralına uygun hareket etmiştir.
Haberde kullanılan ‘Tamamı Çöpten’ başlığının ise şikayetçinin yaptığı ve fotoğraflarda yer alan çok sayıda objenin atıklardan üretildiğini anlatmakta; haber metninde ‘cam sanatçısı’ ifadesiyle övülen şikayetçi kastedilmemektedir.
Şikayet konusu haberin, röportajın aynen yayınlanmasını, ticari faaliyetiyle ilgili tali bilgilerin de yer almasını isteyen şikayetçinin beklentilerini karşılamadığı anlaşılmaktadır. Ancak şikayetçinin ‘haberin doğru olmadığı’, ‘özünün değiştirildiği’ ve ‘aşağılayıcı’ olduğu değerlendirmesinin kanıtı bulunmamaktadır.
Tüm bu nedenlerle, şikayet konusu haberde Basın Meslek İlkeleri’nin ihlalinden söz edilemez.

Basın Konseyi Yüksek Kurulu, 21 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda, Hürriyet Ege Yazı İşleri Müdürü Nejat Bekmen hakkında yapılan şikayet başvurusunu görüştü ve oybirliğiyle ‘şikayetin yersizliği’ kararı aldı.

BASIN KONSEYİ, İHA. COM. TR GENEL YAYIN YÖNETMENİ SÖZTUTAN İÇİN ‘KINAMA’ KARARI VERDİ

20.06.2018

İhlas Haber Ajansı’nın ‘Danıştay’dan Mimarlar Odası’nın açtığı davaya ret’ başlıklı haberiyle ilgili şikayet başvurusu.

KARAR
Basın Konseyi Yüksek Kurulu 20 Haziran 2018 günü 13 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda www.iha.com.tr interner sitesi Genel Yayın Yönetmeni Ömer Söztutan hakkındaki şikayeti görüştü. Yüksek Kurul, oy çokluğu ile Ömer Söztutan hakkında ‘kınama’ kararı verdi.

REFERANS: 2018- 22

ŞİKAYETÇİ:
TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi avukatları Gökçe Bolat, Revşan Deniz Yıldırım Çobanoğlu.

ŞİKAYET EDİLEN:
www.iha.com.tr internet sitesi Genel Yayın Yönetmeni Ömer Söztutan.

ŞİKAYET KONUSU:
www.iha.com.tr internet sitesinde 12.05.2018 tarihinde yayınlanan ‘Danıştay’dan Mimarlar Odası’nın açtığı davaya ret’ başlıklı haberin gerçeği yansıtmadığı ve bu haber nedeniyle gönderilen açıklamanın yayınlanmaması.

İhlas Haber Ajansı’nın internet sitesinde ‘Danıştay’dan Mimarlar Odası’nın açtığı davaya ret’ başlıklı haberde, Bakanlar Kurulu kararıyla Bolu’da ‘Köroğlu Dağı Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi’ ilan edilmesine karşı, Mimarlar Odası Ankara Şubesi’nin açtığı davaya Danıştay’dan ret kararı verildiği yazılmıştır.

Haberde, Köroğlu Dağları’nın eteklerinde bulunan Kartalkaya Kayak Merkezi ile Karacasu Termal Turizm Merkezi arasında kalan yaklaşık 51 bin 450 hektarlık alanla ilgili Bakanlar Kurulu’nun 22 Ağustos 2015 tarihinde aldığı kararının ardından Mimarlar Odası Ankara Şubesi’nin, Danıştay’a dava açtığı belirtilerek şöyle denilmiştir:

“Danıştay ise yaptığı inceleme sonrası Mimarlar Odası Ankara Şubesi’nce açılan iptal davasını reddetti. Konuyla ilgili açıklama yapan AK Parti Bolu İl Başkanı Nurettin Doğanay, ‘Bolu’da yıllardır şikayet edilen turizm teşviklerinden yararlanılmadığı yönündeki söylemler de artık bu kararla son bulmuştur. Bundan sonra Bolu turizmi şaha kalkacaktır ve hak ettiği desteği alacaktır” dedi.

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi avukatları Gökçe Bolat, Revşan Deniz Yıldırım Çobanoğlu tarafından yapılan şikayet başvurusunda ise, Mimarlar Odası’nın mesleğin ve meslektaşlarının çıkarlarını korumanın yanında; şehir planları ve uygulamalarının planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun yapılmasını denetleme görevini de yerine getirdiği vurgulanmıştır. Bu amaçla ilgili idareleri yasal yoldan uyardıkları; hukuka aykırı işlemleri yargıya taşıdıkları belirtilen şikayet başvurusunda, Bakanlar Kurulu’nca alınan Bolu Köroğlu Dağı Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali için Danıştay’da 14. Daire’de dava açıldığı hatırlatılmıştır. Davayla ilgili mahkeme tutanaklarının da eklendiği başvuruda şu ifadelere yer verilmiştir:

“Mahkeme en son olarak dava konusu idari işlemin yürütülmesinin durdurulmasına karar vermiş, yargı süreci halen devam etmektedir. İhlas Haber Ajansı 12.05.2018 tarihinde ‘Danıştay’dan Mimarlar Odası’nın açtığı davaya ret’ başlıklı gerçeği yansıtmayan haber yapmış ve henüz yargı süreci devam eden bir davada kesin hüküm niteliğinde içerik yayınlanmıştır.”

Haberin düzeltilmesi için İhlas Haber Ajansı ile irtibata geçildiği, açıklama gönderilmesi konusunda anlaşıldığını, ancak gönderilen açıklamanın kullanılmadığı da belirtilen başvuruda, Mimarlar Odası’na yönelik ‘algı operasyonu’ yapıldığı ve ‘itibarsızlaştırmayı hedeflediği’ ileri sürülen haberin meslek etiği ile uyuşmadığı savunulmuştur.

UZLAŞMA VE DİĞER KONULAR

Şikayet başvurusu hem e- mail hem de posta ile www.iha.com.tr internet sitesi Genel Yayın Yönetmeni Ömer Söztutan’a 24.05.2018 tarihinde iletilmiş, şikayet edilen de 31. 05.2018 tarihinde yanıt vermiştir. Taraflar arasında uzlaşma da sağlanamamıştır.

Şikayet edilen iha.com.tr internet sitesi genel yayın yönetmeni Ömer Söztutan, şikayetçinin iddialarına verdiği bir sayfalık yanıtta, “Danıştay’dan Mimarlar Odası’nın açtığı davaya ret başlıklı haber Ak Parti Bolu İl Başkanı sayın Nurettin Doğanay tarafından basın bülteni olarak tüm basın kuruluşlarına gönderilmiştir. Bir siyasi partinin il başkanı tarafından verilen haberin doğruluğunu araştırma ihtiyacı duyulmamıştır” demiştir.

Haber metninde Ak Parti İl Başkanı Nurettin Doğanay’ın sözlerinin de tırnak içinde yer verildiğini anlatan Ömer Söztutan’ın yanıtında, aynı haberi kullanan bazı yerel internet sitelerini örnek göstererek şu ifadelere de yer vermiştir:

“Haber internet sitelerinde de aynı şekilde yayınlanmıştır. Yüksek Yargıtay’ın kararlarında da belirtildiği gibi; haber kamu kurumları, devletin yetkili organları, Anadolu Ajansı gibi kişi ve kurumlardan alınmış ise gazetecinin haberin doğruluğunu araştırma yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bu nedenle haber hukuka uygundur.”

Gelen yanıtta, haberin düzeltilmesi için gönderilen açıklamadan ve bunun neden yayınlanmadığından ise söz edilmemiştir.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Şikayet konusu haber, çok sayıda abonesi bulunan bir haber ajansı tarafından yayınlanmıştır. Yerel basının yanı sıra ulusal gazetelerin internet siteleri de bu haberi kullanmıştır.

Şikayetçinin gönderdiği belgelerden, haberde belirtildiği gibi bir yargı karanın olmadığı ve davanın henüz devam etmekte olduğu, hatta davalı (şikayetçi) lehine yürütmenin durdurulması yönünde kararın alındığı anlaşılmaktadır. Ancak haberin dayandırıldığı bir kaynak vardır; o kaynak da haberde adı geçen ve sözleri tırnak içinde verilen Ak Parti Bolu İl Başkanı olan kişidir. Ajans da o kaynağının yazılı açıklamasına güvenip haberi yayınlamıştır. Kaynağın yanlış bilgi verebileceğinden şüphelenilmemiş, bu nedenle de ’Nerede bu mahkeme kararı?’ diye sorulmamıştır. Kaynağa o kadar güvenilmiştir ki; söz konusu davanın tarafı olan Mimarlar Odası’na da sorma, onların da görüşünü alma gereği duyulmamıştır.

Haber ajansları, doğası gereği haberi süratle ve rakiplerinden önce verebilmek için zamanla yarışmaktadır. Habere konu olan her olayın baştan sona geçirdiği safhaların didik didik araştırılması, bu hızlı trafikte çoğu zaman mümkün olamamaktadır. Gazeteci haberi yalanlanıyorsa; hele güvendiği kaynak kendisini yanıltmışsa herkesten fazla üzülür.

Ne var ki, haberde tarafların görüşünü almak atlanılmaması gereken önemli bir kuraldır. Bu haberde olduğu gibi, kural ihlali hata yaptırır. Diğer bir hata da haberi yaparken, kaynağın bir siyasetçinin açıklaması olduğunun belirtilmemesi; muhabirin bu yönde kendisi bir sonuca varmış gibi, Danıştay tarafından ret kararı verildiğinin net bir dille hem manşette hem spotta hem de haber metninde öne sürülmesidir. Gerçekten, habere bakıldığı vakit, önce bir vakaymışçasına aslında var olmayan ret kararının varmış gibi haber yapıldığı, ardından da ‘konuya dair’ Ak Parti İl Başkanının ‘görüşüne’ yer verildiği görülmektedir. Haber bu şekilde yapılınca, ortalama bir okuyucunun, söz konusu İl Başkanının açıklamasına istinaden ve bir iddia olarak ret kararının gündeme getirildiğini anlaması imkansızdır. Bilakis, ortalama bir okuyucunun anlayacağı, ajans tarafından bu ret kararının varlığının tespit edildiği, konuya ilişkin olarak da İl Başkanının yorumlarına yer verildiğidir.

Durum böyle olunca, haberin gerçekliğini teyit etmek için yeterli araştırmanın yapılmadığı ve gerekli çabanın gösterilmediği anlaşılmaktadır. Bir siyasi partinin İl Başkanının sözlerine, doğrulama gereği duymaksızın, inanılmış olması muhabirin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Muhabirin lehine şu söylenmelidir: bir partinin yetkili temsilcisi tarafından, hem de kamuoyuna yönelik olarak yapılmış resmi bir açıklama vardır. Ne var ki, İl Başkanını ‘devletin yetkili organı’ olarak görmek mümkün değildir. Haberde de kaynağın mahiyeti belirtilmemiştir. Kaldı ki, bu olayın derhal ve araştırma yapılamadan kamuoyuna aktarılmasını gerektiren ivedi bir durum da söz konusu değildir. Olay irdelendiğinde, muhataba görüşü sorulmuş olsaydı, asıl durumun kolaylıkla ve derhal ortaya çıkacağı da açıktır. Bu nedenlerle, haberin gerçekliğinin gereğince araştırılmadığı sonucuna varılmıştır. Basınımızda her ne kadar bu tür haberler sıkça yayınlanıyor, hatta standart bile kabul ediliyorsa da Basın Konseyi Yüksek Kurulu’nun misyonu yerel standartları değil gelişmiş demokrasilerde kabul edilen uluslararası standartları yerleştirmek ve uygulamaktır.

Öte yandan, şikayet edilenin yanlış çıkan haberini düzeltmesi de gerekmektedir. Bu yola gitmemesi; üstelik haberden zarar gören şikayetçinin gönderdiği açıklamayı yayınlamaması meslek etiği ile bağdaşmamaktadır. Zaten bu konuda, şikayet edilen tarafından herhangi bir açıklama da tarafımıza iletilmemiştir.

Sonuç olarak, şikayet edilenin, Basın Meslek İlkeleri’nin ‘Soruşturulması gazetecilik olanakları içinde bulunan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğuna emin olmaksızın yayınlanamaz’ şeklindeki 6’ncı maddesini ihlal ettiğine oyçokluğuyla; muhabirin kendisine gönderilen cevap ve düzeltme yazısını yayınlamamasının Basın Meslek İlkeleri’nin ‘Basın organları, yanlış yayınlardan kaynaklanan cevap ve tekzip hakkına saygı duyarlar’ şeklindeki 16’ncı maddesini ihlal ettiğine oybirliğiyle karar verilmiştir.
Bunun sonucunda, www.iha.com.trt Genel Yayın Yönetmeni Ömer Söztutan hakkında ‘kınama’ kararı verilmesi oyçokluğuyla uygun görülmüştür.

BASIN KONSEYİ, ŞOK GAZETESİ GENEL YAYIN YÖNETMENİ KAAN ÖZBEK’ İÇİN ‘UYARI’ KARARI ALDI

06.06.2018

Şok Gazetesi’nde 11.03.2018 günü yayımlanan Çapkınlıkta Enselendi’ başlıklı haberle ilgili şikayet.
KARAR
Basın Konseyi Yüksek Kurulu 6 Haziran 2018 günü 19 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda Şok Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Kaan Özbek hakkındaki şikayeti görüştü. Yüksek Kurul, 4 üye ‘ihlal olmadığı’ yönünde oy kullanırken, 16 üyenin oyu ile Kaan Özbek için oy çokluğu ile ‘uyarı’ kararı aldı.

REFERANS: 2018- 21

ŞİKAYETÇİ: Murat DALKILIÇ vekili Av. Y. Nail GÖNENLİ

ŞİKAYET EDİLEN: Şok Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Kaan ÖZBEK

ŞİKAYET KONUSU:
Şok Gazetesi’nin 11.03.2018 tarihinde yayımlanan ‘Çapkınlıkta Enselendi’ ana başlığı, ‘Murat Dalkılıç, Hande Erçel olmadan eğlenince dedikodu kazanı kaynadı’ spotunun yer alan haberde, sanatçının saygınlığına gölge düşüren ifadeler kullanıldığı; kişilik haklarına ve onuruna saldırıldığı savunuldu.

Söz konusu haber, Murat Dalkılıç’ın Hande Erçel ile aşk yaşadığı, ancak yanında o olmadan Bebek’te özel bir partiye katıldığı belirtildi. Haberde şu ifadeler yer aldı:

“Mekana giriş yapacağı sırada gazetecileri fark eden Murat dalkılıç, yanındaki iki kadın arkadaşını önden yolladı. Objektiflere tek başına görüntü veren popçu, ‘Sürekli stüdyodayım Yıldız Tilbe ile albüm çalışmaları var. Bugün Hande yanımda yok’ dedi. Mekana önden giriş yapan iki güzel hakkındaki soruları yanıtsız bırakan Dalkılıç’ın tedirgin hali dikkatlerden kaçmadı.”
Haberde popçu Murat Dalkılıç’ın fotoğrafı yer almazken, Hande Yener ile eğlence yerine girdiği ileri sürülen bir kadının fotoğrafı da yer aldı.

Şikayetçi Murat Dalkılıç’ın avukatı Y. Nail Gönenli yaptığı başvuruda, haberin gerek başlığının, gerekse kullanılan ifadelerin okuyucuyu yanlış yönlendirdiğini, ileri sürerek müvekkilinin onur, şeref ve saygınlığının zedelenmesine neden olduğunu savundu. Haberde, sevgilisi varken başka kadınlarla birlikte olan ‘çapkınlık yapan’ ve ‘güvenilmez’ bir kişi olarak gösterildiğini kaydeden şikayetçi, başvurusunda şu ifadelere yer verdi:

“Bu suretle müvekkilimin toplum nezdinde oluşmuş olumlu itibarı zedelenmiştir… Haberdeki ifadeler tamamen asılsız ve kamuoyunu yanıltıcıdır… Bu haber müvekkilimin kişiliğine saldırıdır.”

Murat Dalkılıç’ın 2008 yılından bu yana müzik çalışmalarını sürdürdüğü ve Türkiye’de tanınan bir kişi olduğu belirtilen başvuruda, “Müvekkilim kamuya mal olmuş bir kişi olsa da yapılan haber müvekkilin özel yaşamına ilişkindir. Ancak müvekkilin özel yaşamının kamu ile paylaşılmasında hiçbir kamu yararı bulunmamaktadır… Haber müvekkile danışılmadan, bilgisine başvurulmadan yapılmıştır” denildi.

Başvuruda, Murat Dalkılıç’ın su haberle küçük düşürüldüğü, Basın meslek İlkeleri’nin zedelendiği ve ‘kınama’ kararı verilmesi istendi.

UZLAŞMA VE DİĞER KONULAR

Şikayet başvurusu Şok Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Kaan Özbek’e, hem e-mail hem postayla iletildi. Bildirimin yapıldığına ilişkin ‘alındı’ belgesi geldi. Ancak muhatap, süresinde herhangi bir yanıt vermedi, taraflar arasında uzlaşma sağlanamadı.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Şikayete konu haber, şarkıcı Murat Dalkılıç’ın kadınlarla eğlenceye gitmesiyle ilgilidir. Haberde, şikayetçi Murat Dalkılıç’ın, gazetecileri görünce de kadınları önden gönderip, albüm çalışmalarıyla ilgili açıklama yaptığı ve halinden tedirgin olduğunun anlaşıldığı yazılmaktadır. Şikayetçinin ‘tedirgin hali’ vurgulanarak, haberi ‘Çapkınlıkta Enselendi’ başlığı kullanılmıştır.

Haber somut bir olaya dayanmaktadır, günceldir. Şikayetçi her şeyden önce ünlü bir magazin figürüdür. Habere konu olay, eğlence yerinde; yani kamusal bir alanda geçmiştir.
Şikayetçi kamuoyunda yakından bilinen popçudur, yaşadığı aşklar, birlikte olduğu kişiler, nerede eğlendiği, ne tür eğlenceye gittiği merak edilir. Bunların basında yer alması, özel yaşam ihlali sayılmamalıdır.

Kamuya mal olmuş kişilerin özel yaşamıyla ilgili kıstasla, sıradan kişilerin özel yaşamının kıstası bir değildir. Ünlülerin, kitleler tarafından tanınan ve takip edilen sanatçıların özel yaşamının çok daha sınırlı olması gerekir. Zaten magazin sayfalarında ve programlarında boy gösteren, bu camiada ünlenen kişiler de genelde özel yaşamlarının hayranları ve takipçileri tarafından bilinmesini ister.

Şikayet konusu haberin metninde her ne kadar abartılı bir üslup kullanılmış olsa da haber günceldir, gerçektir. Şikayetçinin açıklamalarına da haberde yer verilmiş, albüm çalışmaları için sürekli stüdyoda olduğu, söz konusu eğlence yerine birlikte olduğu Hande Erçel olmadan geldiğini belirttiği yazılmıştır. Ardından da magazin üslubuyla ‘Hande Erçel olmadan eğlenince dedikodu kazanı kaynadı’ ifadelerine yer verilmiştir.

Ancak şikayet konusu haberin metninde etik açıdan sorun olmamakla birlikte, atılan ‘Çapkınlıkta Enselendi’ başlığı tartışmaya muhtaçtır. Bu tür ifade, gerçek anlamının ötesinde kullanılmış olsa bile, magazin haberlerinde yer alan ‘jargon’ olarak değerlendirmenin olanağı yoktur. Zira ‘enselendi’ ifadesinin mutlak suçu çağrıştırdığı gerçeği, kullanımda hedeflenen amaç ne olursa olsun göz ardı edilemez. Bu ifadeyle şikayetçi eleştiri sınırlarının ötesinde açıkça suçlanmıştır.

Netice olarak şikayet edilen haberde, Basın Meslek İlkeleri’nin “Kişileri ve kuruluşları, eleştiri sınırlarının ötesinde küçük düşüren, aşağılayan veya iftira niteliği taşıyan ifadelere yer verilemez’ şeklindeki 4’üncü maddesinin ihlali söz konusudur.
Basın Konseyi Yüksek Kurulu 19 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda, 4 üyenin ‘etik ihlal olmadığı’ yönündeki görüşüne karşı 16 oyla Şok Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Kaan Özbek hakkında oy çokluğu ile ‘uyarı’ kararı aldı.

BASIN KONSEYİ, TAKVİM GAZETESİ GENEL YAYIN YÖNETMENİ ERGÜN DİLER İÇİN ‘ŞİKAYETİN YERSİZLİĞİ’ KARARI ALDI

06.06.2018

Takvim gazetesinin Saklambaç ekinde ve internet sitesinde 10.03.2018 tarihinde yayımlanan ‘Hande görmesin’’ başlıklı haberle ilgili şikayet.

KARAR
Basın Konseyi Yüksek Kurulu 06 Haziran 2018 günü 19 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda konuyu görüştü ve Takvim gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Ergün Diler hakkında yapılan şikayet başvurusuyla ilgili oybirliği ile ‘şikayetin yersizliği’ kararı aldı.

19REFERANS: 2018- 20

ŞİKAYETÇİ: Murat DALKILIÇ vekili Av. Y. Nail GÖNENLİ

ŞİKAYET EDİLEN: Takvim gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Ergün DİLER

ŞİKAYET KONUSU:
Takvim Gazetesi’nin 10.03.2018 tarihli Saklambaç ekinin 6. Sayfasında yayımlanan ‘Hande Görmesin’ ana başlığı, ‘Murat Dalkılıç güzellerle gecelere daldı’ üst başlığı ile yer alan haberde, sanatçının saygınlığına gölge düşüren ifadeler kullanıldığı; kişilik haklarına ve onuruna saldırıldığı savunuldu.

Söz konusu haber, Murat Dalkılıç’ın 3 aydır Hande Erçel ile aşk yaşadığı, Merve Boğulur ile evliliğinin eğlence hayatına düşkünlüğü yüzünden bittiğinin konuşulduğu ifadeleri yer aldıktan sonra şu ifadeler yer aldı:

“Ünlü popçu yine kural bozmadı. Murat Dalkılıç 1 erkek ve 3 kadın arkadaşıyla önceki akşam Bebek’teki Angie isimli mekana gitti. Basın mensuplarının dışarıda olduğunu gören ünlü popçu, beraber eğlendiği kadınları önden içeriye gönderdi.”
Haberde ‘Murat gezmeye doymuyor’ ara başlığından sonraki bölümde de ’34 yaşındaki ünlü popçu gazetecilerle sohbet ederken genç kadınlar da içeriye girdi. Yanındaki kadın arkadaşlarının içeriye girmesiyle ünlü şarkıcı da müsaade isteyerek soluğu içeride aldı. Mekanda yaklaşık 2 saat eğlenen gruptan dışarıya ilk çıkanlar genç kadınlarla Murat Dalkılıç’ın erkek arkadaşı oldu. Dalkılıç’ın ise gazetecilere görünmeden arka kapıdan çıktığı öğrenildi’ ifadeleri yer aldı.

Haberde hem Murat Dalkılıç ile onunla birlikte eğlendiği yazılan 2 kadının fotoğrafı, hem de ‘Gizemli kadınlarla eğlenmesine ne diyecek’ yazısıyla Hande Erçel’in fotoğrafı kullanıldı.
Şikayetçi Murat Dalkılıç’ın avukatı Y. Nail Gönenli yaptığı başvuruda, haberin gerek başlığının, gerekse kullanılan ifadelerin okuyucuyu yanlış yönlendirdiğini, ileri sürerek müvekkilinin onur, şeref ve saygınlığının zedelenmesine neden olduğunu savundu. Haberde, müvekkilinin eğlence hayatına düşkün olduğu, evliliğinin bu sebeple bittiği sevgilisi varken başka kadınlarla birlikte olan güvenilmez bir kişi olarak gösterildiğini kaydeden şikayetçi, başvurusunda şu ifadelere yer verdi:

“Bu suretle müvekkilimin toplum nezdinde oluşmuş olumlu itibarı zedelenmiştir… Haberde buna ilişkin ifadeler tamamen asılsız ve kamuoyunu yanıltıcıdır… Bu haber ile toplum nezdinde müvekkilim evlilik kurumunun gereklerini yerine getirmeyen, evlilik kurumuna saygı duymayan bir kişi olarak gösterilmiştir… Haber müvekkilimin kişiliğine saldırıdır.”
Murat Dalkılıç’ın 2008 yılından bu yana müzik çalışmalarını sürdürdüğü ve Türkiye’de tanınan bir kişi olduğu belirtilen başvuruda, “Müvekkilim kamuya mal olmuş bir kişi olsa da yapılan haber müvekkilin özel yaşamına ilişkindir. Ancak müvekkilin özel yaşamının kamu ile paylaşılmasında hiçbir kamu yararı bulunmamaktadır… Haber müvekkile danışılmadan, bilgisine başvurulmadan yapılmıştır” denildi.

Başvuruda, Murat Dalkılıç’ın itibarını ağır derecede zedeleyen, iftira ve küçük düşürücü ifadeler bulunduğu savunulan haberle Basın meslek İlkeleri’nin zedelendiği ve ‘kınama’ kararı verilmesi istendi.

UZLAŞMA VE DİĞER KONULAR

Şikayet başvurusu Ergün Diler’e, hem e-mail hem postayla iletildi. Bildirimin yapıldığına ilişkin ‘alındı’ belgesi geldi. Ancak muhatap, süresinde herhangi bir yanıt vermedi, taraflar arasında uzlaşma sağlanamadı.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Şikayete konu haber, şikayetçinin eğlence yerine bir arkadaşı ve üç kadınla gittiği, burada 2 saat eğlendikten sonra ayrı kapıdan çıktığı somut olayına dayanmaktadır. Haberde şikayetçinin eğlence yerine girerken, gazetecilerle görüşüp albüm çalışmalarını anlattığı da yer almaktadır.
Bu somut olay haberleştirilirken, şikayetçinin geçmiş evliliğinden söz edilmiş ve bu evliliğin eğlence düşkünlüğü yüzünden bittiği; bir süredir birlikte olduğu sevgilisinin de ‘gizemli kadınlarla eğlenmesine ne diyeceğinin merak konusu olduğu’ ifadelerine yer verilmiştir.

Haberdeki bu ifadeler her ne kadar objektiflikten uzak gibi görünse de şikayetçi her şeyden önce ünlü bir magazin figürüdür. Haber de gazetenin magazin ekinde yayımlanmıştır. Magazin haberlerinde yadırganmayan ve hatta bu haberlere konu olan figürlerin hoşuna giden, ‘yorumlar’ ve ‘sübjektif’ değerlendirmeler da haberde yer almıştır.

Habere konu olay, eğlence yerinde yanı kamusal alandı geçmiştir. Şikayetçi kamuoyunca yakından bilinen şarkıcıdır, kiminle aşk yaşadığı, kiminle birlikte olduğu, nerede ve kimlerle eğlendiği merak edilir. Bunların basında yer alması, özel yaşam ihlali sayılmamalıdır. Kamuya mal olmuş kişilerin özel yaşamının sınırlarını, sıradan kişilerin özel yaşamıyla bir tutmamak gerekmektedir.

Bu nedenlerle şikayet konusu haberde Basın Meslek İlkeleri’nin ihlali söz konusu değildir.
Neticede, Basın Konseyi Yüksek Kurulu 19 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda, Takvim Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Ergün Diler hakkındaki başvuruda oybirliği ile ‘şikayetin yersizliği’ kararı aldı.

BASIN KONSEYİ, AKŞAM GAZETESİ MUHABİRİ ERCAN ÖZTÜRK VE SORUMLU MÜDÜR ÖZKAN DEMİR İÇİN ‘UYARI’ KARARI ALDI

06.06.2018
Akşam Gazetesinde 19 Nisan 2018 günü yayımlanan ‘Albatros için raht ortaklığı’ başlıklı haberle ilgili şikayet.
KARAR
Basın Konseyi Yüksek Kurulu 06 Haziran 2018 günü 19 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda konuyu görüştü ve Akşam gazetesi muhabiri Ercan Öztürk ve Sorumlu Müdürü Özkan Demir hakkında yapılan şikayet başvurusuyla ilgili oybirliği ile ‘uyarı’ kararı aldı.

REFERANS: 2018- 19

ŞİKAYETÇİ: Beylikdüzü Belediye Başkanı Ekrem İMAMOĞLU vekili Av. Kemal POLAT

ŞİKAYET EDİLEN: Akşam Gazetesi muhabiri Ercan Öztürk ve Sorumlu Müdürü Özkan DEMİR
ŞİKAYET KONUSU:
Akşam Gazetesi’nin 19.04.2018 tarihli sayısının 6. sayfasında muhabir Ercan Öztürk imzası ve ‘Albatros İçin Rant Ortaklığı’ başlığıyla yayınlanan haberde, Beylikdüzü Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun, işadamı Ayhan Bacınoğlu ile ortak olduğu ve bunun ‘rant ortaklığı’ olduğu iddia edildi. Belediye Başkanı İmamoğlu’nun avukatı yaptığı başvuruda, haberin gerçeği yansıtmadığını, müvekkiline suç isnadında bulunulduğunu ve Basın Meslek İlkeleri’nin ihlal edildiğini savundu.

Şikayet konusu ‘Albatros İçin Rant Ortaklığı’ başlıklı haberin spotunda da ‘Büyükçekmece Belediyesi’ne ait 3.5 dönümlük araziyi kelepire kapatan müteahhit, İmamoğlu ile ortak çıktı’ ifadeleri yer aldı. Büyükçekmecespor’un eski başkanlarından Ayhan Bacınoğlu’nun bu araziyi 7.5 milyon lira gibi ‘kelepir’ fiyatla satın almasıyla belediye ile ilişkisinin deşifre olduğu iddia edilen haberde şöyle denildi:

“Bacınoğlu İnşaat isimli firmasıyla belediyeden ihale üstüne ihale alan Bacınoğlu’nun, Kent Vizyon isimli firmadaki ortağı Beylikdüzü Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu çıktı. İmamoğlu dışında eski Büyükçekmece Belediye Başkan Yardımcısı Reşat Akçak da aynı firmada Bacınoğlu’nun ortağı. Bacınoğlu İnşaat’ın 2 yılda belediyeden 35 milyonluk ihale aldığı ve arazilerin vatandaşın kamuya terk ettiği yerler olduğu otaya çıktı. Vatandaşlar suç duyurusunda bulundu. İstanbul İdare Mahkemesi, Albatros Parkı ile ilginç planların hukuka aykırı olduğunu belirterek yürütmeyi durdurdu.”

Şikayetçi Ekrem İmamoğlu’nun avukatı Kemal Polat 5 sayfalık başvurusunda, Akşam gazetesindeki haberin gerçeği yansıtmadığını savundu. Başvuruda özetle: * Gazetenin internet sitesinde yayınlanan aynı haber için 08.05.2018 tarihinde mahkemeden erişimi engelleme kararı aldırıldığı, * Noter kanalıyla gönderilen ve sorumlu müdüre 04.05 2018 günü tebliğ edilen cevap ve düzeltme yazısının yayımlanmadığı, * Şikayetçinin kişilik haklarının zedelendiği, * Biten ortaklığının devam ediyormuş gibi yansıtılarak gerçekdışı haber yapıldığı * Dayanaksız isnatların hakaret suçunu oluşturduğu, * İfade özgürlüğü ve eleştiri sınırlarının aşıldığı, * Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa’nın, basın özgürlüğünü başkalarının şöhret ve hakları, özel hayatlarının korunması söz konusu olunca sınırladığı, * Haberde ölçünün kamu yararı olduğu, özle biçim arasında dengenin korunmamasının hukuka aykırılık oluşturduğu, * Kişinin itibarının şahsi kimliğinin ve manevi bütünlüğünün parçası olduğu, özel hayat kapsamına girdiği vurgulandı.

Başvuruda, İmamoğlu’nun Kent Vizyon firmasındaki ortaklığının 2010 yılında sona erdiği, oysa halen devam ediyor gibi gerçeğe aykırı haber yapıldığı, ‘Ayhan Bacınoğlu’nun belediyeyle olan ilişkisi deşifre oldu. Bacınoğlu İnşaat isimli firmasıyla belediyeden ihale üstüne ihale alan Bacınoğlu’nun Kent Vizyon isimli firmadaki ortağı Beylikdüzü Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu çıktı’ denilerek algı oluşturulduğu savunuldu. Şikayet dilekçesinde, belediyede hukuka aykırı işler ve yolsuzluk yapıyormuş izlenimi verilmek istendiği de ileri sürülerek, “Dört yıldır Beylikdüzü Belediye Başkanlığı görevini yürüten, daha öncesinde bölgede tanınan saygın bir işadamı ve siyasetçi olan müvekkil, görünür gerçeğe aykırı biçimde görevini çıkar için kötüye kullanıyor gibi gösterilmiştir. Her ne kadar kendisi siyasetçi olsa da baştan sona ne maddi ne de görünür gerçeklikle örtüşen böyle bir ithama tahammül etmesi müvekkilimden beklenemez” denildi.

Akşam gazetenin internet sitesinde de yayınlanan aynı habere Büyükçekmece 2. Sulh Ceza Hakimliği’nin 08.05.2018 tarihli 2018/2260 D. İş kararınca da söz konusu URL adresine erişimin engellenmesi kararı aldırdıklarını da belirten şikayetçi, Akşam gazetesi sorumlu yazı işleri müdürüne 3 gün içinde yayınlanması için noter kanalıyla cevap ve düzeltme metni gönderdiklerini ancak bunun yayınlanmadığını belirtti.

UZLAŞMA VE DİĞER KONULAR

Şikayet başvuru yazısı, Akşam Gazetesi Sorumlu Müdürü Özkan Demir’e hem mail, hem de posta ile ulaştırıldı. Şikayetçinin iddialarına 4 sayfası ek belge olmak üzere, 9 sayfalık yanıt geldi.

Akşam Gazetesi Sorumlu Müdürü Özkan Demir’in avukatları Nurettin Deniz ve Sibel Tunç’un 30.05.2018 tarihinde Konsey Genel Sekreterliği’ne elden teslim edilen cevap yazısında, şikayetçinin iddialarına 10 madde halinde yanıtlar sıralındı.

Basının görevinin siyasi gücü ve devlet kuruluşlarını gözetim altında tutmak, olayları ve olayların içindeki kişi ve kurumları eleştirmek, açıklanmasında kamu yararı bulunan konularda haber yamak olduğu vurgulanan yanıtta, belediyeye ait alanın imara açılmasının ve düşük bedelle satılmasının kamuoyunda tepkiyle karşılandığı savunuldu.

Yanıtta özetle; * Halka hizmet etmek durumunda olan şikayetçinin sicil kayıtlarıyla teyit etilen habere alınganlık göstermesi ve haber yapan basını günah keçisi ilan edip şikayet etmesinin anlamsız olduğu, * Şikayetçinin alkış kadar sert eleştiriye de katlanması gerektiği; eleştiri hakkının da olaydaki kişilerin durum ve davranışları hakkında bir değer yargısının ifade edilmesi olduğu, * Kişiliği zedeleyen hususun haberin değil, işin içinden nasıl çıkılacağı düşünülemeyen olaylara sebebiyet verenlerin kusur ve kabahati olduğu, * Demokrasinin bir öğreti, disiplin, halka saygı ve terbiye rejimi olduğu; hukuksuzluğun geleneğe dönüştüğü günümüzde haber değeri olan olaylara dayalı haberlerin kamu menfaati içerdiğinin görmezden gelinemeyeceği, * Basının kamu görevlilerinin karar ve eylemlerini eleştirip, onları seçmenlere şikayet veya kamuoyu oluşturmasında hukuka aykırılık olamayacağı, * Çağdaş toplumlarda eleştirinin bireysel ahlakın alanına giren vazgeçilebilir bir hak değil, kamusal ahlakın alanına giren bir görev olduğu, * Haber verenin haberin gerçekliğini kanıtlama yükümlüğü olmadığı, hukuka aykırılığı iddia edenin haberin gerçekdışı olduğunu kanıtlamak zorunluluğu olduğu, * Haberin mutlak doğruluğu değil, verildiği anda beliriş biçimine uygun şekilde verilmesinin basın açısından yeterli ve hukuka uygun olduğu , * Basının yalnızca olay açıklamalarıyla yetinmeyip, değişik açılardan eleştiri yapabileceği, * Eleştirinin doğasından kaynaklanan sertliğin suç oluşturamayacağı savunuldu. Şikayetçi yanıtında Atatürk’ün ‘Basın özgürlüğünden doğan sakıncaların giderilme aracı yine basın özgürlüğüdür’, ‘Özgürlük olmayan ülkede ölüm ve çöküş vardır’ sözlerini hatırlatarak, “Bu nedenle yakınıcı iddialarının reddi yönünde karar verilmesi gerekmektedir” denildi.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Şikayet konusu haber, Büyükçekmece’deki imar tartışmaları nedeniyle uzun süredir gündemde olan Albatros Sahili ile ilgilidir. Buradaki her gelişmeyi kamuoyu dikkatle takip etmektedir. Gazetecinin de böyle bir konuya eğilmesi, işin görünür ve görünmeyen perde arkasını haberiyle kamuoyuna yansıtması doğaldır.

Gazeteci, bilgilendirmenin yanında eleştirel üslup da kullanabilir. Zaten şikayet konusu haber eleştirel bir haberdir. Ancak gazeteci gerçeğe ulaşmak, ona sadık kalmak durumundadır ve çarpıtmamak zorundadır. Bunun için de ulaştığı bilgi ve belgeleri çift kaynaktan kontrol ‘double check’ etmesi, konunun tüm taraflarıyla görüşerek haberde onların da görüşüne yer vermesi, kendisini olası yanlıştan koruyan sigorta olacaktır.

Bu kurallara riayet edilmediği için şikayet konusu haberde Ekrem İmamoğlu’nun 2010 yılında sona eren ortaklığı halen devam ediyormuş gibi yer almıştır. Oysa ticaret sicilinde birkaç kelimeyle arama yapılsa gerçeğe ulaşılacak, haberde en azında ‘ESKİ ORTAK‘ diye doğrusu yazılacak ve yanlışa düşmeyecektir.

Bununla birlikte haberde ‘Bacınoğlu’nun Kent Vizyon isimli firmadaki ortağı Beylikdüzü Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu çıktı’, ‘Belediyeyle olan ilişkisi deşifre oldu’, ‘Rant ortaklığı’, ifadeleriyle Belediye Başkanlığı gibi önemli bir görevde bulunan şikayetçi Ekrem İmamoğlu hedef alınmıştır. Şikayetçinin tüm bu iddialara karşı gönderdiği cevap ve düzeltme yazısı da yayınlanmamıştır.

Bu nedenlerle söz konusu haberde Basın Meslek İlkeleri’nin “Soruşturulması gazetecilik olanakları içinde bulunan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğuna emin olunmaksızın yayımlanamaz” şeklindeki 6’ncı maddesinin;
“Basın organları yanlış yayınlardan kaynaklanan cevap ve tekzip hakkına saygı gösterir’ şeklindeki 16’ maddesinin ihlal edildiği değerlendirilmelidir.
Neticede, Basın Konseyi Yüksek Kurulu 19 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda,
Akşam Gazetesi muhabiri Ercan Öztürk ve Sorumlu Müdürü Özkan Demir hakkında Basın Meslek İlkeleri’nin yukarıdaki iki maddesini ihlalden oybirliği ile ‘uyarı’ kararı aldı.

BASIN KONSEYİ, AKŞAM GAZETESİ MUHABİRİ BÜLENT ŞANLIKAN İÇİN ‘KINAMA’ KARARI VERDİ

23.05.2018

Akşam Gazetesinde 10 Nisan 2018 tarihinde yayımlanan ‘Ölüleri seçmen yapmışlar’, 11 Nisan 2018 tarihinde yayımlanan ‘Öldüklerini bilmiyorduk’ ve 12 Nisan 2018 tarihinde yayımlanan ’Akşam’ın haberleri ihbar kabul edildi’ başlıklı haberlerle ilgili şikayet.

KARAR

Basın Konseyi Yüksek Kurulu 23 Mayıs 2018 günü 18 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda konuyu görüştü ve Akşam gazetesi muhabiri Bülent Şanlıkan hakkında yapılan başvuruda oybirliği ile ‘kınama’ kararı aldı.

REFERANS: 2018- 17

ŞİKAYETÇİ: İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu adına Genel Sekreteri Dr. Samet MENGÜÇ

ŞİKAYET EDİLEN:  Akşam gazetesi muhabiri Bülent ŞANLIKAN

ŞİKAYET KONUSU:

İstanbul Tabip Odası’nın 15 Nisan 2015 tarihinde yapılan seçimli genel kurulu öncesinde Akşam gazetesinde 3 gün üst üste muhabir Bülent Şanlıkan imzasıyla yayımlanan haberler.

Akşam gazetesinde 10 Nisan 2018 tarihinde manşetten ‘TTB’de Büyük Rezalet. Ölüleri seçmen yapmışlar’ başlığıyla yayımlanan haberde, ‘Yıllardır yönetimi elinde tutan terör yandaşı İstanbul Tabip Odası’,  ‘Akşam TTB’nin İstanbul seçimlerindeki rezaleti ortaya çıkardı. Yıllardır yönetimi elinde tutanlar seçilebilmek için ölüleri bile listeye koymuş’, ‘Türk Tabipler Birliği ile İstanbul Tabip Odası’nın 15 Nisan’daki seçim öncesi hazırladığı büyük oyun deşifre oldu’, ‘Hekimlikte Birlik ve Haklar Platformu skandalı YSK’ye şikayet etti’, ‘TTB Başkanı Raşit Tüker sözde adalet yürüyüşünde Kılıçdaroğlu’na yandaşlık yapmıştı’  ifadeleri yer aldı ve Adalet Yürüyüşünde çekilen fotoğraf kullanıldı. İç sayfada ise ‘Terör sevici Tabipler Odası, ölüleri seçmen yapmış’ başlığı kullanıldı.

11 Nisan 2018 tarihinde ise yine manşetten ‘Tabip Odası’ndan komik savunma: Öldüklerini bilmiyorduk’ başlıklı haberin altında ‘İstanbul Tabip Odası 15 Nisan’daki seçimde hayatta olmayan hekimlerin listeye alınmasını saçma bir açıklamayla savunmaya çalıştı. Açıklamada ‘Aileleri öldüklerini bize bildirmedi. Öldüklerini bilmiyorduk Zaten yaşlı üyelerimizin sandıklarda oy kullanma oranı düşük’ spotu yer aldı.

12 Nisan 2018 tarihinde ise ‘Tabipler seçimine savcılık incelemesi Akşamın haberi ihbar kabul edildi’ başlıklı haber yer aldı. Haberde İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın hazırladığı dosyayı Ankara’da devam eden TTB soruşturması dosyasına konulmak üzere Ankara’ya gönderildiği yazıldı.

UZLAŞMA VE DİĞER KONULAR

Şikayet başvurusu, Akşam gazetesi muhabiri Bülent Şanlıkan’a hem e-mail hem postayla ulaştırıldı. Bildirimin yapıldığına ilişkin ‘alındı’ belgesi geldi. Ancak muhatap süresinde herhangi bir yanıt vermedi.

İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu adına şikayette bulunan Genel Sekreter Dr. Samet Mengüç, İstanbul Tabip Odası’nın 15 Nisan 2018 tarihinde yapılacak genel kurulu öncesinde Akşam gazetesinin 10,11,12 Nisan 2018 tarihlerinde seçim süreciyle ilgili haberler yaptığını, Star ve Yeni Şafak gazeteleri de Akşam gazetesini kaynak gösterip bu haberleri kullandığını belirtti.

Akşam gazetesinde Bülent Şanlıkan imzasıyla çıkan haberlerde, İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu ve Türk tabipleri Birliği’nin açıkta hedef gösterildiğin ve yapılacak seçimler için şaibeli havası yaratmaya çalıştığını belirtilen başvuru dilekçesinde şöyle denildi:

“Terör Sevici Tabip Odası Ölüleri Seçmen Yapmış gibi ifadelerin kullanıldığı haber dilinin hedef gösterici olduğunu, gazetecilik kurallarıyla, etiğiyle bağdaşmadığını düşünmekteyiz.  Konuyu gereği için bilgilerinize sunuyoruz.”

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Habere konu olan İstanbul Tabip Odası, kamuoyunda tanınan etkin bir meslek kuruluşudur bu nedenle seçimli genel kurulu ile ilgili haber yapılması doğaldır. Üstelik yönetime gelmek için gruplar arasında çekişmeye sahne olan genel kurulda, oy kullanacakların listesi önem kazanmaktadır.

Önde gelen bir meslek kuruluşundaki seçim önemlidir ve haber değerine sahiptir. Gazeteci haberi verirken yanlışa dikkat çeker, hatta eleştirebilir. Bu eleştiri gerektiğinde muhatabı sarsıp öfkelendirebilir. Ancak bunu yaparken Basın Meslek İlkelerinde öngörülen tüm mesleki prensiplere bağlı kalınmalıdır. Bu ilkelerden hem hukuk hem de meslek etiği alanında geçerli olan birisi de şudur: haberin verilmesi amacına herhangi bir katkısı olmayan, olayın kamuoyuna aktarılması ve muhabirin meramın anlatılması bakımından hiçbir faydası ve işlevi olmayan, salt muhatabı küçük düşürmeye, aşağılamaya, tahkir etmeye dönük ifadeler haberde yer almamalıdır. Aksi takdirde, haber verme hakkının sınırları aşılmış olur.

Haberler incelendiğinde, muhabirin ‘Yıllardır yönetimi elinde tutan terör yandaşı İstanbul Tabip Odası’, ‘Terör sevici Tabipler Odası ölüleri seçmen yapmış’, ‘TTB’de Büyük Rezalet’, ‘Yıllardır yönetimi elinde tutanlar seçilebilmek için ölüleri bile listeye koymuş’, ‘Türk Tabipler Birliği ile İstanbul Tabip Odası’nın 15 Nisan’daki seçim öncesi hazırladığı büyük oyun deşifre oldu’ gibi ifadelere yer verilmiştir.

Akşam gazetesinde 3 gün süreyle üst üste yayımlanan şikayet konusu haberlerin liste yanlışlığı bahane edilerek, şikayetçi İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu’nu hedef aldığı açıktır. ‘Terör sevici Tabipler Odası’, ‘Terör yandaşı’ gibi ifadeler kullanılarak, verilen haberle hiçbir fikri ve düşünsel bağlantısı olmayan, salt olarak şikayetçiyi küçük düşürmeye yönelik suçlayıcı ifadeler kullanılmıştır.

Keza, kullanılan ifadeler, Türk Ceza Hukuku mevzuatı bağlamında şikayetçiyi suçlu olarak lanse etmektedir. Oysa bu konuda ilgililer hakkında herhangi bir mahkeme hükmü mevcut değildir.

Öte yandan, şikayet konusu haber yapılırken listenin sorumlusu İstanbul Tabip Odası yöneticilerinin görüşünün alınması mesleki etik açısından gerekliydi. Bunun yapılmaması temel bir mesleki hatadır. Bu yapılmadığı gibi, listedeki yanlış seçmen kayıtlarına kötü niyetli olarak yer verildiğini düşündürecek şekilde, ‘Büyük oyun deşifre oldu’, ‘Yıllardır yönetimi elinde tutanlar seçilebilmek için ölüleri bile listeye koymuş’ şeklinde ibarelere haberde yer verilmiştir. Ortalama bir okuyucunun bu ibarelerden edineceği izlenim, var olmayan seçmenler üzerinden yönetimin maksatlı ve kasıtlı olarak hukuka aykırı bir plan kurduğudur. Oysa, haberde böyle bir hususu doğrulayacak hiçbir veri yoktur. Hatanın nedeni, kaynağı ve sonuçları konusunda ne bir araştırma yapılmış ne de bu hususlar muhatabına sorulmuştur.

Bu nedenlerle, söz konusu haberlerin, Basın Meslek İlkeleri’nin “Kişileri ve kuruluşları, eleştiri sınırlarının ötesinde küçük düşüren, aşağılayan veya iftira niteliği taşıyan ifadelere yer verilemez” şeklindeki 4’üncü maddesine;
“Soruşturulması gazetecilik olanakları içinde bulunan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğuna emin olunmaksızın yayınlamaz” şeklindeki 6’ncı maddesine;
“Yasaların suç saydığı eylemler, gerçek olduğuna inandırıcı makul nedenler bulunmadıkça kimseye atfedilemez” şeklindeki 10’uncu maddesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Neticede, Basın Konseyi Yüksek Kurulu’nun 18 üyesinin katılımıyla yaptığı toplantısında, Akşam gazetesi muhabiri Bülent Şanlıkan hakkında Basın Meslek İlkeleri’nin yukarıdaki üç maddesini ihlal ettiğinden ötürü oybirliği ile ‘kınama’ kararı alınmıştır.

BASIN KONSEYİ, HABERONCA İNTERNET SİTESİ MUHABİRİ MURAT AYAŞOĞLU İÇİN ‘KINAMA’ KARARI VERDİ

 

23.05.2018

Haberonca internet sitesinde 27.03.2018 tarihinde yayınlanan ‘Doktor hastasıyla seks yaptı Tabipler Odası’ndan uyarı aldı’ başlıklı haberle ilgili şikayet.

REFERANS: 2018- 16

KARAR

Basın Konseyi Yüksek Kurulu ,23 Mayıs 2018 günü 18 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda konuyu görüştü ve Haberonca İnternet Sitesi muhabiri Murat Ayaşoğlu hakkında yapılan başvuruda oybirliği ile ‘kınama’ kararı aldı.

ŞİKAYETÇİDr. Sedat İRGİL Psikiyatri uzmanı
Plevne Mah. Savaştepe Cad. No:19 Kat: 2   Altıeylül- BALIKESİR

ŞİKAYET EDİLEN:  Murat AYAŞOĞLU
Haberonca İnternet Sitesi muhabiri
Oruçgazi Mah. Orhanlar Sok. No:13   BALIKESİR

ŞİKAYET KONUSU:

Balıkesir’de yerel Haberonca İnternet Haber Sitesi’nde yer alan ‘Doktor hastasıyla seks yaptı Tabipler Odası’ndan uyarı aldı’ başlıklı haberde, aynı ilde psikiyatri uzmanı olarak görev yapan Dr. Sedat İrgil hakkında Balıkesir Tabip Odası tarafından ‘uyarı’ ve ‘para cezası’ verildiği haberi, eşinin açtığı boşanma davası ve muhabirle aralarında süren davalarla ilgili ifadeler.

Haberonca İnternet sitesinde 27.03.2018 tarihinde Murat Ayaşoğlu imzasıyla ‘özel haber’ logosuyla yayımlanan ‘Doktor hastasıyla seks yaptı Tabipler Odası’ndan uyarı aldı’ haberin spotunda, ‘HASTASI İLE SEKS YAPAN DOKTORA CEZA’ denildi. Haberin spotunda ayrıca Balıkesir Tabip Odası Psikiyatrist Doktor Sedat İrgil’i hastası ile seks yaptığı için uyardı. Gazeteci Murat Ayaşoğlu’nun habercilik savaşını adeta Tabip Odası taçlandırdı. Hastası ile evinde basılan Psikiyatrist Sedat İrgil’i üyesi olduğu meslek odası da cezalandırdı.’ ifadeleri de yer aldı.

Haberde bu cezayla ilgili “Türk Tabipleri Birliği Disiplin Yönetmeliği’nin 3 Maddesi g fıkrası ‘hekimlik mesleğine ilişkin hukuksal düzenlemelere aykırı olmakla birlikte aşağıda belirtilen diğer disiplin suçları arasında sayılmış haller dışında kalan nitelik ve ağırlık itibariyle diğer disiplin suçları arasında dahil edilmeyen bir eylemde bulunmak’ gereğince UYARMA cezası verilmesine ve Türk Tabipleri Birliği Disiplin Yönetmeliği’nin 4. Maddesi r fıkrası ‘acil durunlar dışında özel bilgi ve beceri gerektiren girişimlerde bulunarak hastaya zarar vermek’ hükmü gereğince PARA CEZASI verilmesine….2017 yılı en yüksek üyelik aidatı olan 275 tl’nin 3 katı para cezasının belirlenmesine karar verilmiştir” denildi.

Haberde ‘HAKLI ÇIKTIK’ ara başlığı kullanılarak, ‘Hastası ile seks yaptığını haber yaptığımız için Haberonca’yı avukat ordusu ile mahkemelerde süründürmek isteyen Psikiyatr Sedat İrgil hakkında yaptığımız haberleri Balıkesir Tabip Odası adeta haklı çıkarmış oldu. Hastası ile seks yapması haber değeri taşıyan Psikiyatr İrgil’i cezalandıran Tabip Odası ilerleyen günlerde yine İrgil ile önüne gelecek dosyaları nasıl inceleyecek merak ediliyor. Doktor İrgil hakkında önümüzdeki günlerde gündeme gelebilecek şok iddialar hakkında Balıkesir Tabip Odası’nın alacağı tavır merakla bekleniyor’ denildi.

Şikayetçi Dr. Sedat İrgil yaptığı başvuruda kendisiyle ilgili muhbir Murat Ayaşoğlu’nun asılsız iddialarda bulunduğunu, daha önce benzer nitelikteki haberleri nedeniyle kendisini mahkum ettirdiğini savundu. Şikayetçi, “Mahkumiyetleri akabinde tekzip yayınlamış olmasına rağmen hala bu konu hakkında yazmaya devam edebiliyor” dedi.

Tabip Odası’nca verilen ‘uyarı’ cezasının, şikayet konusu haberin başlığı ve içeriği ile ilgisinin bulunmadığını savunan şikayetçi, ‘Zaten haberi, hasta bilgilerimi çalan eski eşimin yaptırdığı, dosyayı da onun aldığı anlaşıldı. Ayrıca hastam, eşi ve benim lehime kamu davaları açıldı. Ancak bu kişi hala yazmaya devam ediyor” diyerek, Basın meslek İlkeleri’ni ihlal ettiğini savunduğu Haberonca internet sitesi muhabiri Murat Ayaşoğlu hakkında gerekli işlemin yapılmasını talep etti.

UZLAŞMA VE DİĞER KONULAR

Şikayet başvurusu Haberonca İnternet Haber Sitesi muhabiri Murat Ayaşoğlu’na hem mail, hem postayla iletildi. Şikayet edilen Murat Ayaşoğlu süresinde yanıt vermedi ve taraflar arasında uzlaşma sağlanamadı.

Şikayetçi Dr. Sedat İrgil’in başvurusuna eklediği bilgilerden şikayet ettiği muhabir ile aralarında bazı davaların bulunduğu anlaşılmaktadır.
Şikayet edilen Murat Ayaşoğlu’nun görev yaptığı Balıkesir Postam Gazetesi’nde 30 Ocak 2017 tarihinde yayınlanan ‘Parmak kaldırdı’ başlıklı haberde kişilik haklarına, mesleki kariyerine zarar verildiği gerekçesiyle Balıkesir 2’nci Sulh Hakimliği’ne başvuran Dr. Sedat İrgil, tekzip kararı aldırmış, ardından da sorumlular hakkında cezai işlemin yapılması için de savcılığa başvurmuştur. Savcılık ‘Kovuşturmaya yer olmadığı’ kararı verince Sedat İrgil, avukatı aracılığıyla mahkemeye itiraz etmiş ve 20 Mart 2017 tarihinde bu kararı kaldırtarak, Murat Ayaşoğlu hakkında Balıkesir 2’nci Asliye Ceza Mahkemesi’nde dava açılmasını sağlamıştır.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Şikayetçi Dr. Sedat İrgil’in başvurusuna eklediği belgelerden de anlaşılacağı gibi, şikayet edilen muhabir Murat Ayaşoğlu ile şikayetçi yaklaşık 1.5 yıl önce mahkemelik olmuştur. Taraflar arasındaki davalar devam etmekte olup, bu davalarda kimin haklı kimin haksız olduğuna yargı karar vermiştir ya da verecektir.

Yüksek Kurulun inceleme konusu ise, şikayet edilen Haberonca İnternet Haber Sitesi’nde yer alan ‘Doktor Hastasıyla seks yaptı, Tabipler Odası’ndan uyarı aldı’  başlıklı haberde Basın Meslek İlkeleri’nin ihlal edilip edilmediğidir.

Şikayet edilen muhabir haberini, Balıkesir Tabip Odası Onur Kurulu’nca 27 Eylül 2017 tarihli kararda, şikayetçi Dr. Sedat İrgil’e ‘uyarı’ ve ‘para cezası’ verilmesine dayandırmaktadır. Balıkesir Tabip Odası, Dr. İrgil hakkında yerel basında çıkan iddiaları meslek etiği yönünden incelemek üzere resen soruşturma açmış, karar vermiştir.

Tabip Odası kararında şikayetçi Dr. Sedat İrgil’e, Disiplin Yönetmeliği’nin 3. Madde g fıkrasına göre, ‘psikiyatrik görüşme ortamı temel ilkelerine uymayarak hastanın duygusal zarar görmesine neden olduğu… hastasının mahrem sırlarının üçünü kişilerin eline geçmesine engel olamadığı’ gibi nedenlerle UYARI; Yönetmeliğin 4. Maddesi r fıkrasındaki ‘acil durumlar dışında özel bilgi ve beceri gerektiren girişimlerde bulunarak hastasına zarar vermek’ hükmü gereğince de PARA CEZASI verildiği belirtilmektedir.

Şikayetçi Dr. Sedat İrgil, bu karara üst kurul olan Türk Tabipleri Birliği Yüksek Onur Kurulu’na itiraz dilekçesi vermiştir. Özetle hasta bilgilerinin boşanma davası açtığı eşi tarafından çalınıp muhabire verildiğini, dolayısıyla başkasının işlediği suçtan kendisine ceza verilemeyeceğini söylemiş; hastasına uzmanlık alanı dışında herhangi bir girişimde bulunmadığını savunmuştur.

Balıkesir Tabip Odası’nın, şikayetçi Dr. Sedat İrgil için aldığı ‘uyarı’ ve ‘para cezası’ kararının hangi nedenlerle verildiği ortadayken, şikayet edilen muhabir haberinde doktorun hastasıyla seks yaptığı gerekçesiyle cezalandırıldığını yazmıştır.  ‘Doktor hastasıyla seks yaptı Tabipler Odası’ndan uyarı aldı’ başlığıyla yayınlanan haberdeki, ‘Hastasıyla seks yapan doktora ceza’, ‘Ayaşoğlu’nun habercilik savaşını Tabip Odası adeta taçlandırdı’, ‘Ağabeyi Bursa CEHAPE milletvekili olan doktor Sedat’, ‘’Tabip Odası ilerleyen günlerde yine İrgil ile önüne gelen dosyaları nasıl inceleyecek merak ediliyor’, ‘Ya hastaları ile seks yapmaya devam ediyorsa’ ifadeleri bulunmaktadır. Bu ifadelerin, haber vermek ve eleştiride bulunmaktan ziyade suçlamaya ve karalamaya yönelik olduğu açıktır. Şikayet edilen muhabir, suçlayıcı üslupla şikayet edilenin milletvekili kardeşini de işin içine katmış; şikayetçinin kişilik hakları ve mesleki kariyeri de hedef alınmıştır.

Basın Konseyi Yüksek Kurulu’nca yapılan incelemede, şikayetçiye verilen disiplin cezasının ‘seks yapmak’ gerekçesiyle olmadığı görülmüştür. Bu durum, şikayetçi hakkında verilmiş olan kararlardan anlaşılmaktadır. Bu duruma rağmen, sanki disiplin cezası bu nedenle verilmiş gibi, içeriği gerçeği yansıtmayan bir haber yapılmıştır. O halde, Basın Meslek İlkelerinin “Soruşturulması gazetecilik olanakları içinde bulunan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğuna emin olunmaksızın yayınlanamaz” şeklindeki 6’inci maddesinin ihlal edildiği açıktır. Zira, muhabir, en iyi ihtimalle, incelemesi olanak dahilinde bulunan belgeleri gereği gibi incelemeksizin haberini yapmıştır.

Öte yandan, bir doktorun mesleki davranış kuralları dışına çıkarak bir hastasıyla cinsel ilişkiye girdiği yönündeki asılsız iddia, Basın Meslek İlkeleri’nin Kişileri ve kuruluşları eleştiri sınırlarının ötesinde küçük düşüren, aşağılayan ve iftira niteliği taşıyan ifadelere yer verilemez” şeklindeki 4’üncü maddesine de aykırılık teşkil etmektedir. Zira bir profesyonele, meslek kurallarını ihlal ettiği yönündeki isnatta bulunma, şüphesiz olarak, onun mesleki itibarını zedeleyecek niteliktedir.

Buna karşılık, haber gereği gibi araştırılmış ve gerçek olsaydı, bir doktorun mesleki kuralların dışına çıkarak bir hastasıyla cinsel ilişki kurmuş olması, kamunun öğrenmesinden fayda bulunan bir haber teşkil edecekti. Bu nedenle, özel yaşamın gizliliğini koruyan Basın Meslek İlkeleri’nin 5. maddesinin ihlal edilmediği sonucuna varılmıştır.

Bu nedenlerle, Basın Konseyi Yüksek Kurulu, 18 üyenin katılımıyla yaptığı toplantıda Haberonca İnternet Sitesi muhabiri Murat Ayaşoğlu hakkında Basın Meslek İlkeleri’nin yukarıdaki iki maddesini ihlalden ötürü, oybirliği ile ‘kınama’ kararı almıştır.